Αύριο η Μηχανή. Μέρος Ι

«Είναι γεγονός: το έθνος είναι ένα αστικό φαινόμενο.»
Aimé Césaire, Λόγος περί Αποικιοκρατίας

Σημείωμα της Μεταφράστριας:
Η ανάλυση του Όουεν Άντερσον (ο οποίος δεν παρέχει κανένα στοιχείο του βιογραφικού του) αξίζει να διαβαστεί για δύο λόγους: Αφενός, μας παρέχει μια ιδέα για την κατάσταση πραγμάτων στη Μπουρκίνα Φάσο (θα συμβάλλουν σ’ αυτό κι οι υποσημειώσεις). Αφετέρου, εστιάζει κυρίως στην κριτική των κριτικών των πατριωτικών εθνικών κινημάτων, δηλαδή το ‘αριστερόμετρο’ ή το ‘καθαρόμετρο’ όπως θα λέγαμε στη χώρα μας. Το «φετίχ της καθαρότητας» στο οποίο ασκεί κριτική ο Άντερσον κυριαρχεί στον ελληνικό αριστερό χώρο αλλά πλέον εμφανίζεται και στον πατριωτικό χώρο.
Η ανάλυση αυτή πρέπει να διαβαστεί ακόμα και μόνο για την παράγραφο του 3^ου Μέρους: «Τόσο ο Σανκάρα, μέσα από την επαναστατική του κληρονομιά, όσο και ο Τραορέ, μέσα από τις καθημερινές του πράξεις, καθιστούν σαφές ένα πράγμα: ως δυτικοί παρατηρητές, η γνώμη και η ανάλυσή μας για την Επανάσταση στη Μπουρκίνα Φάσο είναι, σε τελική ανάλυση, άσχετη. Στο τέλος, είναι ο λαός της Μπουρκίνα Φάσο και μόνο – όχι όσοι ζουν στη χώρα των διεθνών εμπόρων όπλων – που αποφασίζει για τη νομιμότητα αυτής της φάσης του αντιιμπεριαλιστικού του αγώνα.»
Αντικαταστήστε στο κείμενο τη Μπουρκίνα Φάσο με το Ιράν, την Κίνα, τη Ρωσία κ.ο.κ. και αποτελεί ένα πολύτιμο οδηγό σκέψης, αντίληψης και αντιμετώπισης των διεθνών γεγονότων, τα οποία μάλιστα σε μας φθάνουν αποσπασματικά και συχνά διαστρεβλωμένα. Σε τελική ανάλυση, μόνοι αρμόδιοι να κρίνουν τις πολιτικές των ηγετών τους είναι οι λαοί αυτών των χωρών και δεν χρειάζονται, ούτε εκτιμούν τις ρετσέτες αυτών που ζουν και υποτάσσονται στη Δύση.
Προσπεράστε, λοιπόν, το εισαγωγικό τσιτάτο της ανάλυσης (αυτό της Αιμέ Σεζέρ) που αντανακλά μια πολύ περιορισμένη και περιοριστική αντίληψη για το έθνος. Θεωρήστε το απλώς ‘ιδεολογικό διαβατήριο’ για το αριστερό κοινό που απευθύνεται ο αρθρογράφος –‘ουδείς άσφαλτος’ όπως έλεγε και η ‘μεγάλη αοιδός’- και εντρυφήστε στα 3 μέρη της ανάλυσης.

του Owen Anderson
μετάφραση Φλώρα Παπαδέδε

DD Geopolitics, 12/07/2026

Το “Φετίχ της Καθαρότητας” στην Ανάλυση του Jacobin για την Επανάσταση στη Μπουρκίνα Φάσο

Ένα άρθρο τον Απρίλιο του 2026 στο Jacobin[1] (το οποίο θεωρείται ένα από τα κορυφαία σοσιαλιστικά ηλεκτρονικά έντυπα), γραμμένο από την καθηγήτρια Bettina Engels[2], υιοθετεί έναν οργισμένο τόνο για τον ηγέτη της Μπουρκίνα Φάσο, Ibrahim Traoré, με τίτλο «Ο Ιμπραΐμ Τραορέ θα ήθελε να είναι ο κληρονόμος του Τομά Σανκάρα».[3] Το κείμενο αυτό λειτουργεί ως συνέχεια του άρθρου της Ένγκελς στην Επιθεώρηση Αφρικανικής Πολιτικής Οικονομίας (Review of African Political Economy), με τίτλο «Περισσότερο πραγματιστική παρά σοσιαλιστική: Η πρόσφατη πολιτική της Μπουρκίνα Φάσο δεν αποτελεί αναβίωση του Σανκαρισμού».

Καθώς η αμερικανική[4] αυτοκρατορία και οι σύμμαχοί της επιτίθενται, σε εβδομαδιαία βάση, σε κυρίαρχα έθνη σε ολόκληρο τον Παγκόσμιο Νότο (βλ. Ιράν, Βενεζουέλα και ψαράδες της Καραϊβικής), η Ένγκελς και το Jacobin έκριναν ότι οι πλατφόρμες τους αξιοποιούνται καλύτερα με το να εξαπολύουν κριτική σε ένα από τα πιο δημοφιλή επαναστατικά κινήματα της Αφρικής.

Γιατί, τη στιγμή ακριβώς που ο Τραορέ αποκρούει πολλαπλές απόπειρες στρατιωτικών πραξικοπημάτων, αυτοί οι λεγόμενοι “αριστεροί” νιώθουν την ανάγκη να προβάλλουν ισχυρισμούς για δήθεν έλλειψη [λαϊκής] νομιμοποίησης της τρέχουσας φάσης της Επανάστασης στη Μπουρκίνα Φάσο;[5] Γιατί η Ένγκελς και το Jacobin παρουσιάζουν με τόση προθυμία την Μπουρκίνα Φάσο του Τραορέ ως κάτι που έχει προδώσει τα αρχικά ιδεώδη του λεγόμενου “Σανκαρισμού”; Γιατί αυτό το αφήγημα επιμένει ανάμεσα στους “αριστερούς” της Δύσης, παρά τα χειροπιαστά υλικά οφέλη που έχει πετύχει ο λαός της Μπουρκίνα Φάσο από το 2022;

Διαδήλωση χωρικών στο Πιμπαορέ, Οκτώβριος 1987. Το πανώ γράφει στη γλώσσα Μουρέ:
«Αγρότες της Μπουρκίνα Φάσο, χθες η τσάπα, σήμερα η τσάπα, αύριο η μηχανή.»

Στα χρόνια που μεσολαβούν από τότε που ο Τραορέ ανέλαβε την εξουσία, μερικά από τα αναπτυξιακά μέτρα που ωφέλησαν τον λαό της Μπουρκίνα Φάσο περιλαμβάνουν:

• 2023: Η νέα κυβέρνηση ξεκινά την εφαρμογή της Αγροτοκτηνοτροφικής και Αλιευτικής Επίθεση 2023-2025 (Offensive agro-pastorale et halieutique 2023–2025) για την προώθηση της επισιτιστικής εθνικής ανεξαρτησίας.
• Ιανουάριος 2023: Η κυβέρνηση του Τραορέ απελαύνει τη γαλλική πρεσβεία από τη χώρα, χαρακτηρίζοντας τη Γαλλία «ιμπεριαλιστικό κράτος».
• Φεβρουάριος 2023: Όλο το γαλλικό στρατιωτικό προσωπικό αναγκάζεται να εγκαταλείψει την Μπουρκίνα Φάσο μετά από 13 χρόνια επιχειρήσεων στη χώρα.
• Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2023: Σχηματίζεται η Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ (AES) σε συνεργασία με το Μάλι και τον Νίγηρα, χαράσσοντας την πορεία για ένα ανεξάρτητο, αντιαποικιακό κίνημα στη Δυτική Αφρική.
• Ιούνιος 2024: Η κυβέρνηση Τραορέ εγκαινιάζει την Προεδρική Πρωτοβουλία για τη Γεωργία, παρέχοντας ένα τεράστιο πρόγραμμα κρατικής στήριξης για τον αγροτικό τομέα της Μπουρκίνα Φάσο —τον ζωτικό αιμοδότη της εγχώριας οικονομίας.
• Αύγουστος 2024: Γίνονται τα πρώτα βήματα για την εθνικοποίηση της εξορυκτικής/μεταλλευτικής βιομηχανίας της χώρας, της κύριας φυσικής πηγής του υλικού πλούτου της Μπουρκίνα Φάσο – δύο από τα μεγαλύτερα ορυχεία χρυσού εθνικοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της πρώτης φάσης. Σημειώνεται εδώ ότι η Μπουρκίνα Φάσο είναι ο 13ος μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού στον κόσμο, ενώ παραμένει μία από τις φτωχότερες χώρες στην πιο φτωχή περιοχή της Αφρικής.
• Απρίλιος 2025: Εκδηλώνεται η πρώτη ευρείας κλίμακας συνωμοσία δολοφονίας και αλλαγής καθεστώτος εναντίον του Τραορέ και της κυβέρνησής του, από παραστρατιωτικές ομάδες με έδρα την Ακτή Ελεφαντοστού και πρώην στρατιωτικό προσωπικό της Μπουρκίνα Φάσο. Η επίθεση σημειώνεται μόλις δύο εβδομάδες μετά την κατάθεση του Διοικητή της AFRICOM[6], Μάικλ Λάνγκλεϊ, ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας των ΗΠΑ, όπου δήλωσε ότι ο Τραορέ αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ λόγω της εθνικοποίησης του πολύτιμου ορυκτού πλούτου της Μπουρκίνα Φάσο. Όπως αναφέρθηκε από το MintPress News, η αμερικανική πρεσβεία άλλαξε τις ταξιδιωτικές της οδηγίες σε “μην ταξιδεύετε” όσον αφορά την Μπουρκίνα Φάσο λίγο πριν από την απόπειρα πραξικοπήματος. Ο Λάνγκλεϊ συνάντησε επίσης τον Υπουργό Άμυνας της Ακτής Ελεφαντοστού τόσο πριν όσο και μετά την εξέγερση.
• Ιούνιος 2025: Το δεύτερο κύμα εθνικοποιήσεων ορυχείων διώχνει τους Γάλλους αποικιοκράτες από ακόμα πέντε από τα μεγαλύτερα ορυχεία χρυσού στην Μπουρκίνα Φάσο. Λίγο αργότερα, όλη η αγροτική γη εθνικοποιείται με σκοπό την αγροτική ανάπτυξη που θα εξυπηρετεί τον λαό της Μπουρκίνα Φάσο.
• Ιανουάριος 2026: Μια ακόμα μεγάλη απόπειρα πραξικοπήματος αποτρέπεται από την κυβέρνηση Τραορέ. Οι πολίτες της Μπουρκίνα Φάσο κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους για να διαδηλώσουν την υποστήριξή τους στον Τραορέ και την επαναστατική κυβέρνηση αμέσως μετά την αποτυχημένη προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος. Το People’s Dispatch σημειώνει ότι “στα δυτικά των νότιων συνόρων της Μπουρκίνα Φάσο βρίσκεται το Τόγκο – έδρα του ‘κύριου πρωταγωνιστή’ σε αυτή τη συνωμοσία, του πρώην αντισυνταγματάρχη της Μπουρκίνα Φάσο, Πολ-Ανρί Νταμιμπά”, ο οποίος ανατράπηκε από τον Τραορέ κατά τη διάρκεια της λαϊκής εξέγερσης του 2022.
• Μάρτιος 2026: Η Μπουρκίνα Φάσο ξεκινά το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης ύψους 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με κύριο στόχο την ανάκτηση του πλήρους ελέγχου της χώρας από τζιχαντιστικές και τρομοκρατικές ομάδες. (Όπως σημειώνει το Business Insider Africa, “παρά τις προκλήσεις ασφαλείας, η κυβέρνηση επέκτεινε τον έλεγχο των εθνικών εδαφών από 69% το 2023 σε 73,56% μέχρι τα τέλη του 2025”. Ο όρος “προκλήσεις ασφαλείας” είναι σαφώς παραπλανητικός όταν χρησιμοποιείται για να περιγράψει την κατάσταση πολιορκίας από τζιχαντιστικές στρατιωτικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Δύση).
• Ιούνιος 2026: Η AES (Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ) ανακοινώνει την ίδρυση της Ένωσης Εδαφικών Συλλογικοτήτων, μιας περιφερειακής πρωτοβουλίας που σχεδιάστηκε για την προώθηση της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ των αυτόχθονων χωριών των κρατών του Σαχέλ.
• Ιούλιος 2026: Η κυβέρνηση της Μπουρκίνα Φάσο εγκαινιάζει το πρώτο της πλήρως κρατικό ορυχείο χρυσού στον δήμο του Γιακό[7], το οποίο “αναμένεται να παράγει περισσότερους από επτά τόνους χρυσού μέσα στα επόμενα 15 χρόνια, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες από 1.200 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας”.

Παρ’ όλ’ αυτά, η Ένγκελς επιμένει ότι “παραμένει το ερώτημα σχετικά με το ποια εναλλακτική ιδέα για τη δημοκρατία και την πολιτική εξουσία αντιπροσωπεύουν ο Τραορέ και το MPSR 2[8] [το κόμμα του Τραορέ]. Μέχρι στιγμής, φαίνεται να βασίζονται μάλλον σε αυτό που συχνά αποκαλείται νομιμοποίηση μέσω αποτελέσματος ή απόδοσης (νομιμοποίηση που βασίζεται στην ικανοποίηση των βασικών αιτημάτων του πληθυσμού και στη βελτίωση των υλικών συνθηκών διαβίωσης)”.

Με άλλα λόγια, για την Ένγκελς και την “Αριστερά” του Jacobin, η νέα φάση της Επανάστασης στη Μπουρκίνα Φάσο, παρόλο που επιφέρει άμεσα υλικά οφέλη και αναμφίβολα ανταποκρίνεται σε μερικές από τις πιο επιτακτικές ανάγκες των πολιτών της, εντούτοις αξίζει στην καλύτερη περίπτωση μια αδιάφορη αμφιθυμία εκ μέρους του δυτικού κοινού τους. Γιατί καταλήγουν σε αυτό το συμπέρασμα;

Ουαγκαντούγκου: Σκηνές από την επαναστατική έξαρση του 1983 που ανέτρεψε το φιλοϊμπεριαλιστικό καθεστώς. Ο τίτλος της Γαλλικής εφημερίδας γράφει:
“Άνω Βόλτα[9]: ένας 33χρονος ‘αντιιμπεριαλιστής’ λοχαγός καταλαμβάνει την εξουσία”.

Από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και μετά, η αμερικανική αυτοκρατορία έχει πετύχει την επιβολή σε μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου ενός φαινομένου το οποίο ο Κουβανοαμερικανός κομμουνιστής και καθηγητής Φιλοσοφίας Δρ. Κάρλος Λ. Γκαρίδο[10] αποκαλεί “φετίχ της καθαρότητας”. Στο βιβλίο του Το Φετίχ της Καθαρότητας και η Κρίση του Δυτικού Μαρξισμού, ο Γκαρίδο ασκεί κριτική στην αδυναμία των Δυτικών “αριστερών” να συνειδητοποιήσουν ότι:

Ο σοσιαλισμός δεν “προδίδεται” όταν, ερχόμενος αντιμέτωπος με τις εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις του ιμπεριαλισμού και μιας εγχώριας αστικής τάξης, αναγκάζεται να λάβει πιο “αυταρχικές”, υποτίθεται, θέσεις για να προστατεύσει την επανάσταση. Ο σοσιαλισμός δεν “προδίδεται” ούτε μετατρέπεται σε “κρατικό καπιταλισμό” (με την υποτιμητική, μη λενινιστική έννοια) όταν, αντιμετωπίζοντας μια καθυστερημένη οικονομία, παίρνει το ρίσκο να συνυπάρξει με το αντίθετό του και ξεκινά μια διαδικασία ανοίγματος στο ξένο κεφάλαιο για να αναπτύξει τις παραγωγικές του δυνάμεις. Η “αυταρχική” στιγμή, ή η στιγμή του “ανοίγματος στο ξένο κεφάλαιο”, δεν αποτελούν μια εκμηδενιστική άρνηση του σοσιαλισμού —όπως θα ήθελαν να σας κάνουν να πιστέψετε οι Δυτικοί μαρξιστές— αλλά την υπέρβαση των ιδεαλιστικών αντιλήψεων περί ενός “καθαρού” σοσιαλισμού, ειδικά στα πρώτα του στάδια… Ο “αυταρχισμός”, τον οποίο καταδικάζει το φετίχ της καθαρότητας του Δυτικού μαρξιστή, είναι σε κάθε περίπτωση ένα απαραίτητο συστατικό για την προστασία της κυριαρχίας της επανάστασης και της σοσιαλιστικής δημοκρατίας.[11]

Στο ίδιο πνεύμα, ο Ιταλός μαρξιστής αγωνιστής Ντομένικο Λοσούρντο αποκαλεί αυτή την τάση “διχασμό των δύο μαρξισμών”. Στο θεμελιώδες βιβλίο του, Δυτικός Μαρξισμός: Πώς Γεννήθηκε, πώς Πέθανε και πώς Μπορεί να Αναγεννηθεί, ο Λοσούρντο περιγράφει “πώς τα διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά πλαίσια και οι ποικίλες πολιτισμικές παραδόσεις συνέβαλαν στον διχασμό των μαρξισμών στη Δύση και την Ανατολή”. Πράγματι, όπως επισημαίνει, “δεν θα έπρεπε να υπάρχουν αντιφάσεις μεταξύ του δυτικού και του ανατολικού μαρξισμού. Έχουμε να κάνουμε με δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες για το ίδιο κοινωνικό σύστημα, καθεμία από τις οποίες εκκινεί από τις αναλύσεις του Λένιν [οι οποίες με τη σειρά τους είχαν βασιστεί σε εκείνες του Μαρξ]. Με άλλα λόγια, δύο αγώνες για αναγνώριση που έθεταν υπό αμφισβήτηση τον ιμπεριαλισμό-καπιταλισμό”.[12]

Στην πράξη, βλέπουμε ότι υπάρχουν πράγματι αντιφάσεις ανάμεσα στην ανάπτυξη του μαρξισμού και της “προοδευτικής” πολιτικής των δυτικών και των ανατολικών χωρών. Οι Δυτικοί “αριστεροί” υποτιμούν τακτικά αυτές τις διαφορές, χαρακτηρίζοντάς τες ως “μίξεις” ή “ανεπάρκειες” των επαναστατικών κινημάτων στο εξωτερικό, ιδιαίτερα εκείνων του Παγκόσμιου Νότου. Ενεργώντας έτσι, παραμένουν τυφλοί ή ηθελημένα ανίδεοι απέναντι στο πολιτικό πλαίσιο που περιβάλλει τις δράσεις αυτών των κινημάτων.

Το φετίχ της καθαρότητας και η παρανόηση του μαρξισμού από τους Δυτικούς “αριστερούς” οφείλονται, σε μεγάλο βαθμό, στην αποτυχία κατανόησης της ουσίας του ιμπεριαλισμού, όπως αυτή διατυπώθηκε αρχικά από τον Λένιν το 1916-1917. Ο Ντομένικο Λοσούρντο εξηγεί ότι “αν, στη Δύση, ο κομμουνισμός και ο μαρξισμός είναι η αλήθεια και το όπλο για να μπει τέλος στον πόλεμο και να ξεριζωθεί από τα θεμέλια, στην Ανατολή, ο κομμουνισμός και ο μαρξισμός-λενινισμός είναι η αλήθεια και το ιδεολογικό όπλο για να τερματιστεί μια κατάσταση καταπίεσης και υποτίμησης από την αποικιοκρατία και τον ιμπεριαλισμό”.[13]

Αυτή η διάκριση αναδεικνύεται σε ένα άλλο παράδειγμα που παραθέτει ο Λοσούρντο από τα σχόλια του Χο Τσι Μινχ για τον μαρξισμό το 1923: “Ο Μαρξ στήριξε τη θεωρία του σε μια συγκεκριμένη φιλοσοφία της ιστορίας. Ποιας ιστορίας; Εκείνης της Ευρώπης. Αλλά τι είναι η Ευρώπη; Δεν είναι ολόκληρη η ανθρωπότητα”.[14] Μέσα από τις καίριες διακηρύξεις αντιαποικιακών ηγετών του Παγκόσμιου Νότου, όπως ο Χο, μπορούμε να δούμε ότι η χαρτογράφηση του διχασμού των δύο μαρξισμών από τον Λοσούρντο οδηγεί σε ένα οριστικό συμπέρασμα: στον πυρήνα της φιλοσοφίας του “ανατολικού” μαρξισμού βρίσκεται ο διμέτωπος αγώνας ενάντια στον ιμπεριαλισμό και την αποικιοκρατία, μια κρίσιμη πτυχή ενός επαναστατικού κινήματος που συχνά υπολείπεται (ή απουσιάζει εντελώς) από τα δυτικά μαρξιστικά κινήματα.

Ο Γκαρίδο, από την πλευρά του, διαχωρίζει τη δυτική “αριστερά” από τα επαναστατικά κινήματα της Ανατολής με την ακόλουθη ανάλυση:

Σύμφωνα με την ορθόδοξη άποψη (η οποία αναθεωρήθηκε από τους Μαρξ και Ένγκελς σε χειρόγραφα που δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό τους), ο σοσιαλισμός επρόκειτο να εμφανιστεί πρώτα εκεί όπου ο καπιταλισμός ήταν πιο αναπτυγμένος, δηλαδή στη Δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Εντούτοις, η πρώτη επιτυχημένη επανάσταση ρίζωσε στη Ρωσία (τον “πιο αδύναμο κρίκο”) και στη συνέχεια στην Κίνα, την Κορέα, την Κούβα, το Βιετνάμ και άλλες χώρες του τρίτου κόσμου. Οι αποικιακές, ημιαποικιακές και ημιφεουδαρχικές συνθήκες σε αυτές τις περιοχές αναγκάζουν αυτά τα σοσιαλιστικά εγχειρήματα να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη ενός ισχυρού κράτους (για την άμυνα ενάντια στις επιθέσεις και τη διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας) καθώς και των παραγωγικών δυνάμεων, των επιστημών και της τεχνολογίας (για την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου και τη μείωση της παγκόσμιας ανισότητας).[15]

Δεν είναι, λοιπόν, οι αποκαλούμενες σύγχρονες δημοκρατίες των ΗΠΑ και της Ευρώπης που αντιπροσωπεύουν τα αντικειμενικά ανώτερα υλικά οφέλη στον αγώνα ενάντια στον καπιταλιστικό ιμπεριαλισμό. Ήταν πρωτίστως οι εξεγέρσεις των αγροτών και της εργατικής τάξης στη Ρωσία, την Κίνα, την Κορέα, το Βιετνάμ και την Κούβα που λειτούργησαν ως καταλύτες για βαθιές και θεμελιώδεις αλλαγές στην κοινωνία προς όφελος της εργαζόμενης πλειοψηφίας.

Αλλά για πολλούς, ακόμη και από τους πιο “προοδευτικούς” Δυτικούς, “η επιτυχία του σοσιαλισμού στην Ανατολή, επειδή υπήρξε μίξη, θεωρείται αποτυχία και η αποτυχία στη Δύση, επειδή διατηρήθηκε η καθαρότητα, θεωρείται επιτυχία”. Με αυτόν τον τρόπο, “η καθαρότητα μέσα στην οποία οι Δυτικοί μαρξιστές επιδιώκουν να κρατήσουν την ιδέα τους για τον σοσιαλισμό αποβαίνει σε βάρος της ίδιας της αλήθειας του σοσιαλισμού”.[16] Αυτή είναι η πραγματικότητα την οποία πολλοί Δυτικοί που ισχυρίζονται ότι ανήκουν στην Αριστερά αδυνατούν να αναγνωρίσουν — και αυτό ακριβώς το κρίσιμο μήνυμα βρίσκεται στον πυρήνα του έργου του Γκαρίδο και του Λοσούρντο.

Ο Τομά Σανκάρα με επαναστάτες στρατιωτικούς ηγέτες της Μπουρκίνα Φάσο, συμπεριλαμβανομένου του Μπλαίζ Κομπαορέ (πρώτος αριστερά), του υποστηριζόμενου από το ΝΑΤΟ στρατηγού που αργότερα πρόδωσε τον Σανκάρα και διευκόλυνε τη δολοφονία του.

Αν και τα επαναστατικά κινήματα της Μπουρκίνα Φάσο δεν ακολούθησαν ποτέ ένα ρητά μαρξιστικό-λενινιστικό πρόγραμμα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παραπάνω θεωρία για να δείξουμε ότι η Ένγκελς και οι συνάδελφοί της επιδεικνύουν ξεκάθαρα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του δυτικού “φετίχ της καθαρότητας” στην ανάλυσή τους για την τρέχουσα φάση της επανάστασης της χώρας υπό τον Τραορέ.

Έτσι, το άρθρο του Jacobin, ξεκινά αναρωτώμενο “αν μια στρατιωτική κυβέρνηση μπορεί να συνιστά εναλλακτική λύση και αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα”. Απουσιάζει η αναγνώριση ότι πριν ο Τραορέ αναλάβει την εξουσία στην Μπουρκίνα Φάσο, οι τζιχαντιστικές τρομοκρατικές ομάδες έλεγχαν σχεδόν το μισό έδαφος της χώρας.[17] Αν το θεμελιώδες ζήτημα του βασικού δικαιώματος στην αυτοδιάθεση του λαού της Μπουρκίνα Φάσο και της κυριαρχίας του επί των φυσικών του πόρων αμφισβητείται ενεργά, πώς θα μπορούσε να δικαιολογηθεί οτιδήποτε λιγότερο από μια στρατιωτική απάντηση; Η περίπλοκη αυτή κατάσταση αγνοείται επιδεικτικά από “αριστερούς” όπως η Ένγκελς και όσους στο Jacobin φιλοξενούν την ανάλυσή της.

Ομάδες όπως η Τζαμάατ Νουσράτ αλ-Ισλάμ ουάλ-Μουσλιμίν (JNIM —η οποία διαπράττει τη συντριπτική πλειονότητα των βίαιων επιθέσεων στην Μπουρκίνα Φάσο σήμερα), συνδέονται άμεσα με την Αλ Κάιντα, τη διεθνή τρομοκρατική οργάνωση που έχει αποδειχθεί ότι διατηρεί δεσμούς με τον απέραντο λαβύρινθο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, του στρατιωτικού/αμυντικού προσωπικού και των ιδιωτικών εργολάβων. Έργα όπως το βιβλίο του δημοσιογράφου Μαξ Μπλούμενταλ, Η Διαχείριση της Αγριότητας: Πώς το Κράτος Ασφάλειας της Αμερικής Ενίσχυσε την Άνοδο της Αλ Κάιντα, του ISIS και ο Ντόναλντ Τραμπ, εξερευνούν αυτό το φαινόμενο, βασιζόμενα σε πρωτογενείς πηγές και συνεντεύξεις από πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους και ειδικούς της διεθνούς κοινότητας. Πράγματι, ένα άλλο άρθρο στην Επιθεώρηση Αφρικανικής Πολιτικής Οικονομίας, που διευθύνει η Ένγκελς, γραμμένο από τον Τζέφρι Κουάρσι με τίτλο “Χρηματοδοτεί η Γαλλία την τρομοκρατία στο Σαχέλ;”, υπογραμμίζει την ανησυχητική συσχέτιση ανάμεσα στη γαλλική στρατιωτική παρουσία και την αύξηση κατά 2000% της τζιχαντιστικής τρομοκρατικής βίας μεταξύ 2007 και 2022. Αυτά τα γεγονότα προφανώς δεν χρειάζεται να ληφθούν υπόψη στην ανάλυση της Ένγκελς.

Αυτό που οι περισσότεροι Δυτικοί επικριτές αποσιωπούν ηθελημένα είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Τραορέ (καθώς και η ευρύτερη συμμαχία της AES) απομακρύνεται ενεργά από τη δυτική στρατιωτική βοήθεια, λόγω ακριβώς του αντιιμπεριαλιστικού χαρακτήρα του κινήματός της. Ο Τραορέ και οι ηγέτες που συμμάχησαν μαζί του αναγνωρίζουν ότι, όπως ακριβώς δήλωσε ο Σανκάρα πριν από τέσσερις δεκαετίες, “οι πολιτικές πρόνοιας και βοήθειας [της Δύσης] κατέληξαν μόνο να μας αποδιοργανώνουν, να μας υποτάσσουν και να μας στερούν το αίσθημα ευθύνης για τις δικές μας οικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές υποθέσεις”.[18]

Αντί να ερμηνεύσει τα “αυταρχικά” ή “πραγματιστικά” μέτρα της κυβέρνησης Τραορέ έχοντας υπόψη αυτό το πλαίσιο, η Ένγκελς τον κατηγορεί ότι σφετερίζεται το “αντιγαλλικό αίσθημα, που έχει αυξηθεί από το 2019 και [το χρησιμοποιεί] για να δημιουργήσει υποστήριξη προς την κυβέρνησή του”. Έτσι, ο ρόλος του Τραορέ που καθοδηγεί τον λαό του ενάντια σε μια ξένη αποικιοκρατική δύναμη, υποβιβάζεται σε απλή εκμετάλλευση των ήδη υπαρχουσών αντιαποικιακών τάσεων για σκοπούς που ερμηνεύονται ως αντιδημοκρατικοί. Για την Ένγκελς, η άρνηση να εξετάσει το υφιστάμενο πολιτικό πλαίσιο στην Μπουρκίνα Φάσο εξυπηρετεί την ανάλυσή της ότι ο Τραορέ και η τρέχουσα φάση της Επανάστασης στη Μπουρκίνα Φάσο είναι οριστικά αντιδημοκρατικά και, ως εκ τούτου, πρέπει να καταδικαστούν.

Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το αντιγαλλικό αίσθημα, για την εκμετάλλευση του οποίου η Ένγκελς κατηγορεί τον Τραορέ, είναι παρόν σε ολόκληρη την Μπουρκίνα Φάσο από τη δεκαετία του 1980 και στην ευρύτερη Δυτική Αφρική για πολύ περισσότερο. Δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για ένα νέο φαινόμενο και το να υπονοεί κανείς ότι είναι κατά κάποιον τρόπο αδικαιολόγητο ή συμπτωματικό σημαίνει ότι αγνοεί περισσότερο από έναν αιώνα αποδείξεων για το αντίθετο. Έχοντας αυτό υπόψη, μπορεί κανείς να αναρωτιέται γιατί οι πολιτικοοικονομικοί μετασχηματισμοί που λαμβάνουν χώρα σήμερα στο Σαχέλ θα πρέπει καν να χαρακτηρίζονται ως “αυταρχικοί” – για ποιον ακριβώς είναι “αυταρχικοί”; Εάν η Μπουρκίνα Φάσο υπό τον Τραορέ είναι “αυταρχική”, πώς θα πρέπει να περιγράψουμε τον αιώνιο πόλεμο καταπίεσης που διεξάγει η δυτικοευρωπαϊκή αποικιοκρατική ελίτ ενάντια στους λαούς της Αφρικής;

Πουθενά στις παρατηρήσεις της Ένγκελς δεν υπάρχει η επισήμανση ότι ίσως – όπως δείχνει η βάναυση κληρονομιά του δυτικοευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού – η στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ και της Γαλλίας στο Σαχέλ δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του λαού της Μπουρκίνα Φάσο. Αντίθετα, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Αποσιωπάται και στα δύο άρθρα το γεγονός ότι τα δυτικά έθνη έχουν ένα τερατώδες ιστορικό όσον αφορά τις αποτελεσματικές εκστρατείες αντιτρομοκρατίας μέσω της AFRICOM, της διεθνούς αποικιοκρατικής στρατιωτικής μηχανής, η οποία επιχειρεί κυρίως από τη Δυτική Ευρώπη αλλά καθοδηγείται από τις ΗΠΑ. Πολλαπλές εκθέσεις έχουν δείξει ότι η αύξηση της ξένης στρατιωτικής δραστηριότητας στη Δυτική Αφρική σχετίζεται άμεσα με την κατακόρυφη άνοδο της τρομοκρατικής βίας.

Εφαρμόζοντας το φετίχ της καθαρότητας στην ανάλυσή της για την Επανάσταση της Μπουρκίνα Φάσο, η Ένγκελς αποσπά την προσοχή του αναγνώστη από τα θεμελιώδη επιτεύγματα της εργατικής τάξης της υπό τον Τραορέ – πολλά από τα οποία πράγματι απηχούν τις δημοφιλείς πολιτικές της εποχής του Σανκάρα – και την στρέφει προς την απερίφραστη καταδίκη της άβολης (για τους Δυτικούς, τουλάχιστον) πιθανότητας να απειληθεί υπαρξιακά η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ και τη Γαλλία φιλελεύθερη ηγεμονία στη Δυτική Αφρική. Ως εκ τούτου, τα επόμενα κεφάλαια αυτού του έργου θα είναι αφιερωμένα στην ανάλυση ορισμένων από τις συγκεκριμένες κατηγορίες που εκτοξεύονται εναντίον του Τραορέ και της Επανάστασης στη Μπουρκίνα Φάσο.

Υποσημειώσεις της Μεταφράστριας:

[1] Το Jacobin (Ιακωβίνος, προφανώς από τους Ιακωβίνους – την αριστερή πτέρυγα της Εθνοσυνέλευσης στην Γαλλική Επανάσταση του 1789) αυτοπεριγράφεται στην ιστοσελίδα του ως: «Το Jacobin αποτελεί κεντρικό εκφραστή της αμερικανικής Αριστεράς, προσφέροντας σοσιαλιστικές οπτικές για την πολιτική, την οικονομία και τον πολιτισμό. Το έντυπο περιοδικό κυκλοφορεί ανά τρίμηνο και φτάνει τους 75.000 συνδρομητές, πέρα από το διαδικτυακό κοινό που ξεπερνά τα 3.000.000 επισκέπτες τον μήνα.»  Στην ίδια σελίδα υπάρχει και η άποψη των New York Times για το μέσο: «Το Jacobin υπήρξε αναμφίβολα μια απροσδόκητη επιτυχία, υποστηριζόμενο από τις ριζοσπαστικές αναζωπυρώσεις του κινήματος Occupy και ένα έντονα σατιρικό αλλά σοβαρό ύφος.»

[2] Η Δρ. Μπετίνα Ένγκελς (Dr. Bettina Engels) είναι Γερμανίδα πολιτική επιστήμονας, κοινωνιολόγος και καθηγήτρια, η οποία ειδικεύεται στις Σπουδές Ειρήνης και Συγκρούσεων (Peace and Conflict Studies). Διδάσκει στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (Freie Universität Berlin) και το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται κυρίως στην περιοχή της Υποσαχάριας Αφρικής, με έμφαση: Στις κοινωνικές συγκρούσεις και τα λαϊκά κινήματα. Στον αγροτικό μετασχηματισμό. Στην πολιτική κατάσταση και τις κρίσεις στην περιοχή του Σαχέλ και ειδικότερα της Μπουρκίνα Φάσο. Από το 2021 διδάσκει «Πολιτική και Κοινωνίες της Αφρικής» στο γερμανικό αριστερό/φιλελεύθερο ερευνητικό δίκτυο αριστείας SCRIPTS (Contestations of the Liberal Script). Η Ένγκελς είναι επίσης εκδότρια του επιστημονικού περιοδικού Review of African Political Economy (ROAPE) και γράφει αναλύσεις για το αμερικανικό περιοδικό Jacobin και τη γερμανική έκδοσή του. Εκδίδει εκθέσεις πολιτικής (Policy Papers) για λογαριασμό του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ (Rosa-Luxemburg-Stiftung), του οποίου είναι μόνιμος συνεργάτης. (Έχοντας ιδία άποψη από την πολιτική και τη στάση αυτού του ευαγούς ιδρύματος απέναντι στους Έλληνες την εποχή της κρίσης των μνημονίων, σας διαβεβαιώ πως τα κόκκαλα της Κόκκινης Ρόζας θα τρίζουν στον άγνωστο τάφο της όσο αυτό θα υπάρχει).

[3] Ο Τομά Σανκάρα (1949 – 1987) ήταν αξιωματικός από την Μπουρκίνα Φάσο, μαρξιστής και επαναστάτης του παναφρικανικού κινήματος, ο οποίος, μετά την ανάληψη της εξουσίας με πραξικόπημα, παρέμεινε ως ο πρώτος Πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο από το 1983 μέχρι τη δολοφονία του το 1987. Σε ηλικία 33 ετών, ο Σανκάρα έγινε Πρόεδρος της Δημοκρατίας του Άνω Βόλτα και ξεκίνησε μια άνευ προηγουμένου σειρά κοινωνικών, οικολογικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων που αποτελούσαν μέρος αυτού που αποκαλούσε λαϊκή δημοκρατική επανάσταση. Το 1984, ο Σανκάρα επέβλεψε την μετονομασία της χώρας σε Μπουρκίνα Φάσο («γη των έντιμων ανθρώπων») και έγραψε προσωπικά τον εθνικό της ύμνο.
Η εξωτερική του πολιτική επικεντρώθηκε στον αντιιμπεριαλισμό και απέρριψε δάνεια και κεφάλαια από οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Δημιούργησε στενές σχέσεις με την Κούβα, τη Λιβύη και υποστήριξε το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα Πολισάριο της Δυτικής Σαχάρας, την Παλαιστίνη, τη Νικαράγουα και το Νοτιοαφρικανικό Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο (ANC) στην πάλη του κατά του καθεστώτος απαρτχάιντ.
Οι εσωτερικές του πολιτικές περιλάμβαναν την πρόληψη της πείνας, την αγροτική μεταρρύθμιση και την αναστολή των αγροτικών κεφαλικών φόρων, καθώς και μια πανεθνική εκστρατεία κατά του αναλφαβητισμού και ένα πρόγραμμα εμβολιασμού για τη μείωση της μηνιγγίτιδας, του κίτρινου πυρετού και της ιλαράς. Τα προγράμματα υγείας του Σανκάρα διένειμαν εκατομμύρια δόσεις εμβολίων σε παιδιά σε όλη την Μπουρκίνα Φάσο. Η κυβέρνησή του επικεντρώθηκε επίσης στην κατασκευή σχολείων, κέντρων υγείας, δεξαμενών νερού και έργων υποδομής. Καταπολέμησε την ερημοποίηση του Σαχέλ φυτεύοντας περισσότερα από 10 εκατομμύρια δέντρα. Κοινωνικά, η κυβέρνησή του επέβαλε την απαγόρευση της γυναικείας περιτομής, των αναγκαστικών γάμων και της πολυγαμίας.
Στις 15 Οκτωβρίου 1987, ο Σανκάρα δολοφονήθηκε από στρατεύματα του πραξικοπηματία Μπλεζ Κομπαορέ, που ανέλαβε την ηγεσία της χώρας λίγο αργότερα. Η ανατροπή και η δολοφονία του Σανκάρα είχε ως κύριο υποκινητή τη Γαλλία (του σοσιαλιστή Μιττεράν) και σχεδιάστηκε από τη CIA με τη συμμετοχή του γαλλικού προτεκτοράτου της Ακτής Ελεφαντοστού ως βάση των επιχειρήσεων. Ο Κομπαορέ ανέτρεψε αμέσως τις εθνικοποιήσεις και σχεδόν όλες τις πολιτικές του Σανκάρα, επανεντάχθηκε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα για να συγκεντρώσει «απεγνωσμένα απαραίτητα» κεφάλαια για την αποκατάσταση της «διαλυμένης» οικονομίας και τελικά κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της κληρονομιάς του Σανκάρα. Η δικτατορία του Κομπαορέ παρέμεινε στην εξουσία για 27 χρόνια μέχρι την ανατροπή της από λαϊκές διαμαρτυρίες το 2014. Το 2021, κατηγορήθηκε επίσημα από στρατιωτικό δικαστήριο για τη δολοφονία του Σανκάρα , κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε ερήμην σε ισόβια κάθειρξη.

[4] Amerikan στο πρωτότυπο: Η ορθογραφία «Amerikan» με «k» -αντί «American» με «c» όπως είναι ορθά- προέρχεται από την αμερικανική ριζοσπαστική αριστερά και το αντιπολεμικό κίνημα της δεκαετίας του 1960. Παραπέμπει στον φασισμό και τον αυταρχισμό μέσω δύο κυρίως συνδέσεων: Τη γερμανική ορθογραφία (Ku Klux Klan & Ναζισμός): Η χρήση του «k» παραπέμπει άμεσα στη γερμανική γλώσσα (όπου η Αμερική γράφεται Amerika). Οι ακτιβιστές το χρησιμοποίησαν για να παραλληλίσουν τις πρακτικές της αμερικανικής κυβέρνησης —όπως ο πόλεμος στο Βιετνάμ, ο ρατσισμός και η δράση της Ku Klux Klan— με τον γερμανικό φασισμό και τον ναζισμό. Τη λογοκρισία και τον ολοκληρωτισμό: Σκοπός της αλλαγής του γράμματος ήταν να δείξει οπτικά ότι οι ΗΠΑ δεν είναι η «δημοκρατική» χώρα που ισχυρίζονται, αλλά ένα αυταρχικό, ιμπεριαλιστικό κράτος. Στη σύγχρονη πολιτική αρθρογραφία, όταν ένας αριστερός συγγραφέας γράφει Amerikan, το κάνει για να τονίσει ότι θεωρεί τις ΗΠΑ μια ιμπεριαλιστική, καταπιεστική δύναμη.
Η «ακτιβίστικη» αυτή ορθογραφία διατρέχει όλο το κείμενο. Στη μετάφραση δεν διατηρήθηκε με κανένα τρόπο, καθώς αποτελεί απλώς ανοησία, ακατανόητη σίγουρα και στους ίδιους τους αμερικάνους σήμερα. Πρόκειται περί γλωσσικού ακτιβισμού ενός εσωτερικού ακαδημαϊκού μικρόκοσμου, που με αυτόν αντικαθιστά την ουσία και την επαφή με την πραγματική πολιτική δράση.

[5] Burkinabè (Μπουρκιναμπέζοι) στο πρωτότυπο: Είναι ο εθνικός προσδιορισμός για τους κατοίκους ή τα πράγματα της Μπουρκίνα Φάσο. Στα ελληνικά αποδίδεται ως «της Μπουρκίνα Φάσο» και «του λαού της Μπουρκίνα Φάσο», όπως σημαίνει εδώ.

[6] Η Διοίκηση Αφρικής των Ηνωμένων Πολιτειών (USAFRICOM, U.S. AFRICOM και AFRICOM) είναι μία από τις έντεκα διακλαδικές μάχιμες διοικήσεις του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, με έδρα τα Kelley Barracks στη Στουτγάρδη της Γερμανίας. Είναι υπεύθυνη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης περιφερειακών συγκρούσεων και της διατήρησης στρατιωτικών σχέσεων με 53 αφρικανικά έθνη. Η περιοχή ευθύνης της καλύπτει ολόκληρη την Αφρική εκτός από την Αίγυπτο, η οποία εμπίπτει στην περιοχή ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM).

[7] Το Γιακό (Yako) είναι πόλη στο βόρειο τμήμα της Μπουρκίνα Φάσο και πρωτεύουσα της επαρχίας Πασορέ (Passoré). Βρίσκεται 109 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Ουαγκαντούγκου. Το Γιακό είναι η γενέτειρα του πρώην Προέδρου Τομά Σανκάρα.

[8] Το MPSR 2 (Mouvement Patriotique pour la Sauvegarde et la Restauration – Πατριωτικό Κίνημα για τη Σωτηρία και την Αποκατάσταση, Φάση 2) είναι η κυβερνώσα στρατιωτική ένωση της Μπουρκίνα Φάσο, η οποία ανέλαβε την εξουσία στις 30 Σεπτεμβρίου 2022 υπό την ηγεσία του Λοχαγού Ιμπραχίμ Τραορέ. Ονομάστηκε «MPSR 2» καθώς ανέτρεψε το προηγούμενο στρατιωτικό καθεστώς (MPSR 1) του Αντισυνταγματάρχη Νταμιμπά, κατηγορώντας το για αποτυχία στην αντιμετώπιση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας. Το MPSR 2 δεν αυτοπροσδιορίζεται ως μια κλασική μεταβατική δικτατορία, αλλά ως ο φορέας μιας βαθιάς, δομικής και αντιιμπεριαλιστικής επανάστασης.
Οι ιδέες και το πρόγραμμά του έχουν επισημοποιηθεί μέσω της διακήρυξης της «Λαϊκής Προοδευτικής Επανάστασης» (Révolution Progressiste Populaire – RPP) και του επίσημου «Μανιφέστου της Επανάστασης». Το κίνημα πρεσβεύει έξι κεντρικούς πυλώνες πολιτικής και ιδεολογίας:
1. Στρατηγική Αυτονομία & Αντιιμπεριαλισμός
– Ρήξη με τη Δύση: Πρεσβεύει την πλήρη αποδέσμευση από τη γαλλική και δυτική επικυριαρχία. Εκδίωξε τα γαλλικά στρατεύματα και απαγόρευσε τη δυτική στρατιωτική παρουσία στο έδαφός του.
– Δικαίωμα Επιλογής Συμμάχων: Υποστηρίζει ότι η Μπουρκίνα Φάσο είναι κυρίαρχο κράτος και έχει το δικαίωμα να συνάπτει στρατηγικές και οικονομικές συμμαχίες με όποιες δυνάμεις επιθυμεί (π.χ. Ρωσία, Κίνα, Ιράν), με βάση το δικό της εθνικό συμφέρον.
2. Σύνδεση με τον Σανκαρισμό & Παναφρικανισμό
– Ιδεολογική Κληρονομιά: Το MPSR 2 δηλώνει συνεχιστής των θέσεων, των συμβόλων και των ιδεών του Τομά Σανκάρα.
– Ενωμένη Αφρική: Προωθεί μια παναφρικανική συμμαχία χωρών (ιδίως μέσω της Συμμαχίας Κρατών του Σαχέλ – AES, μαζί με το Μάλι και τον Νίγηρα) για την από κοινού αντιμετώπιση της νεοαποικιοκρατίας.
3. Κρατικά Καθοδηγούμενη Οικονομία & Αυτοδυναμία
–  Έλεγχος Φυσικών Πόρων: Επιδιώκει τον πλήρη έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών, κυρίως του χρυσού, ακυρώνοντας αποικιακά συμβόλαια δυτικών εταιρειών και υπογράφοντας νέες συμφωνίες που υποχρεώνουν τις ξένες εταιρείες να προσλαμβάνουν ντόπιους και να αποδίδουν περισσότερα κέρδη στο κράτος.
– Αυτάρκεια της χώρας: Εφαρμόζει το σύνθημα «να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις δικές μας δυνάμεις» (counting on ourselves), χρηματοδοτώντας την άμυνα και τα έργα υποδομής μέσω εγχώριων πόρων και λαϊκών εισφορών.
4. Ολοκληρωτικός Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας
– Ανάκτηση Εδαφών: Θεωρεί τον πόλεμο ενάντια στις τζιχαντιστικές οργανώσεις που λυμαίνονται το Σαχέλ ως τον «υπέρτατο αγώνα» για την επιβίωση του έθνους.
– Λαϊκή Άμυνα (VDP): Κινητοποίησε μαζικά δεκάδες χιλιάδες πολίτες ως «Εθελοντές για την Υπεράσπιση της Πατρίδας» (VDP), ενσωματώνοντας τον λαό απευθείας στην ένοπλη άμυνα της χώρας.
5. Πολιτισμικό Επανεξοπλισμό» & Κοινωνική Αναμόρφωση – Εθνική Ταυτότητα: Το μανιφέστο του MPSR 2 μιλά για «πολιτισμικό επανεξοπλισμό» (cultural rearmament), απορρίπτοντας τα δυτικά πολιτισμικά και αστικά πρότυπα διακυβέρνησης, τα οποία θεωρεί ξένα προς την αφρικανική πραγματικότητα.
6. Αλλαγή του Συστήματος: Αντί για την κλασική φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία (την οποία θεωρεί διεφθαρμένη και ελεγχόμενη από τη Δύση), προκρίνει τη «Λαϊκή Νομοθετική Συνέλευση» και τη διακυβέρνηση μέσω πατριωτικού καθήκοντος.

[9] Άνω Βόλτα ήταν η ονομασία της Μπουρκίνα Φάσο ως Γαλλικής Αποικίας και στη συνέχεια -από το 1958 ως το 1984- ως ανεξάρτητου κράτους. Το όνομα προέρχεται από τον ποταμό Βόλτα που πηγάζει από τα βουνά Μπόμπο – Ντιουλάσσο (Bobo-Dioulasso) της Μπουρκίνα Φάσο και συνεχίζει διαρρέοντας προς τη Γκάνα, όπου και εκβάλλει στον Ατλαντικό.

[10] Ο Carlos L. Garrido είναι Κουβανοαμερικανός καθηγητής φιλοσοφίας, συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής με ειδίκευση στον μαρξισμό. Διδάσκει φιλοσοφία στο Southern Illinois University, Carbondale. Είναι συνδιευθυντής του ινστιτούτου Midwestern Marx Institute. Διατηρεί τη δημοφιλή ακαδημαϊκή πλατφόρμα Philosophy in Crisis στο Substack. Είναι Γραμματέας Εκπαίδευσης του Αμερικανικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ACP).
Το American Communist Party (ACP), στο οποίο ανήκει ο Κάρλος Γκαρίδο, είναι ένα νέο κόμμα που ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2024. Συμπεριλαμβάνει στελέχη που αποχώρησαν από το ιστορικό Κομμουνιστικό Κόμμα ΗΠΑ (CPUSA), όπως ο Γκαρίδο και νεότερα στελέχη -πολύ γνωστά από τις διαδικτυακές τους πλατφόρμες- όπως ο Τζάκσον Χινκλ (Jackson Hinkle) και ο Κρις Χελάλι (Christopher Helali) του DD Geopolitics. Το ΚΚ ΗΠΑ δεν είναι πια το κόμμα του Γκας Χωλ και της Άντζελα Ντέηβις, συνεργάζεται ανοιχτά με το Δημοκρατικό Κόμμα και ασχολείται κυρίως με τις πολιτικές ταυτότητας και τα «κοινωνικά δικαιώματα» αλά Δύση (αντιρατσισμό, φεμινισμό, ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα).
Το ACP αυτοπροσδιορίζεται ως μαρξιστικό-λενινιστικό κόμμα στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Το πρόγραμμα του ζητά την εθνικοποίηση των μεγάλων επιχειρήσεων, την ακύρωση όλων των χρεών και την κατάργηση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve) υπέρ μιας «Λαϊκής Εθνικής Τράπεζας». Επίσης, υποστηρίζει τον «εθνικό οικονομικό σχεδιασμό», την «κατάργηση του Πανεπιστημιακού-Βιομηχανικού Συμπλέγματος», το δικαίωμα άρνησης ιατρικών παρεμβάσεων, τον τερματισμό της «μαζικής μετανάστευσης» υπέρ «ανταλλαγών πληθυσμού σε ορθολογική και σχεδιασμένη βάση», καθώς και ένα μορατόριουμ στα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Το ACP υπερασπίζεται την κληρονομιά της ΕΣΣΔ, υποστηρίζει τον Σοσιαλισμό με Κινεζικά χαρακτηριστικά και στηρίζει τη δημιουργία ενός ανάλογου μοντέλου «Σοσιαλισμού με Αμερικανικά χαρακτηριστικά», το οποίο θα προσαρμόζεται στην «ιστορία του έθνους μας, στις αξίες μας» για την οικοδόμηση «μιας κομμουνιστικής τάξης πραγμάτων μοναδικής για τις Ηνωμένες Πολιτείες». Αντιτίθεται στην πολιτική των ταυτοτήτων (identity politics / woke κουλτούρα), υιοθετεί μια έντονα πατριωτική αμερικανική ρητορική και προσπαθεί να προσελκύσει τη λευκή εργατική τάξη της χώρας. Προσδιορίζεται ως τάση του πατριωτικού σοσιαλισμού και -όπως λένε οι εχθροί του- αναπτύσσεται σχετικά γρήγορα μέσα στις ΗΠΑ.

[11] Garrido, Carlos L., The Purity Fetish and the Crisis of Western Marxism. Midwestern Marx Publishing Press, 2023. σελ. 15.

[12] Losurdo, Domenico. Western Marxism: How it was Born, How it Died, and How it Can be Reborn. Monthly Review Press, 2017. σελ. 73.

[13] Όπως παραπάνω, σελ. 51-52.

[14] Όπως παραπάνω, σελ. 69.

[15] Garrido, Carlos L., The Purity Fetish and the Crisis of Western Marxism. Midwestern Marx Publishing Press, 2023. σελ. 35.

[16] Όπως παραπάνω, σελ. 36.

[17] Ο αναλυτής κάνει λάθος. Οι τζιχαντιστές-τρομοκράτες δεν έλεγχαν «σχεδόν το μισό», έλεγχαν πάνω από το 70% της χώρας. Δείτε, τον σχετικό Χάρτη Εδαφικού Ελέγχου 2020, στο δημοσιευμένο στην Ξαστεριά άρθρο Το Μάλι φλέγεται: Η Αλ Κάιντα, ο Ζελένσκι και ο Μακρόν ενώνουν τις δυνάμεις τους στο Σαχέλ, 29/04/2026.

[18] Sankara, Thomas. Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983-1987 (edited by Michael Prairie). Pathfinder Press, 2007. σελ. 167.

Πηγή: DD Geopolitics