Δείτε το Μέρος Ι: Το Πετρέλαιο

του Indrajit Samarajiva
μετάφραση: Φλώρα Παπαδέδε

Indi.ca, 25/08/2026

Μελετήσαμε πώς οι ΗΠΑ, που το σωστό όνομα είναι Λευκή Αυτοκρατορία, ξεμένουν από εφεδρείες στις αλληλένδετες μάχες, που το σωστό όνομα είναι Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος. Χθες εξετάσαμε μια γνωστή εφεδρεία, το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου και πώς αυτό αδειάζει. Τώρα ας δούμε μια άλλη εφεδρεία στήριξης, τον Εθνικό Εφεδρικό Στόλο Άμυνας  (NDRF – National Defense Reserve Fleet).

Ο NDRF είναι (για την ακρίβεια ήταν) ένας στόλος εμπορικών πλοίων που υποτίθεται ότι επιτρέπει στην Αυτοκρατορία να ξεκινάει φασαρίες και να τη γλιτώνει, χωρίς ζημιές στον στρατό ή την οικονομία της. Αυτά δεν είναι πολεμικά πλοία, αλλά η Αυτοκρατορία δεν μπορεί να διεξάγει πόλεμο χωρίς αυτά. Όπως λέει και το ρητό, οι ερασιτέχνες μιλούν για στρατηγική, οι επαγγελματίες μιλούν για εφοδιασμό.

Όπως αναφέρει μια κυβερνητική έκθεση (GAO)[1] του 1976, «Ο Εθνικός Εφεδρικός Στόλος Άμυνας παρέχει συμπληρωματική χωρητικότητα εμπορικής ναυτιλίας, στην οποία βασίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια μιας στρατιωτικής ή εμπορικής ναυτιλιακής κρίσης». Η Λευκή Αυτοκρατορία αποτελεί, φυσικά, κρίση για τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά αυτός ο στόλος-ανάχωμα της επέτρεπε να αποφεύγει τις συνέπειες. Της επέτρεπε να στέλνει μαζικά στρατιωτικό υλικό για να επιτίθεται σε λαούς και να συμπληρώνει την εμπορική ναυτιλία, ώστε να μην παίρνουν χαμπάρι τα δικά της πρόβατα.

Στο ‘τέλος’ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ είχαν στην κατοχή τους «4.900 πλοία ναυπηγημένα για τον πόλεμο, χωρητικότητας άνω των 1.000 κόρων». Οι ΗΠΑ πούλησαν μεγάλο μέρος αυτού του στόλου, αλλά διατήρησαν σε χρήση πολλά από αυτά, δημιουργώντας αυτό που ονομάστηκε Εθνικός Εφεδρικός Στόλος Άμυνας. Φυσικά, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν τελείωσε ποτέ για τον μη λευκό/κομμουνιστικό κόσμο. Για εμάς ήταν απλώς ένας Παγκόσμιος Πόλεμος Επίσης.[2] Για τον σκοπό αυτό, ο Εφεδρικός Στόλος τέθηκε αμέσως σε λειτουργία για την καταστολή των κινημάτων ανεξαρτησίας σε όλο τον κόσμο. Όπως ανέφερε η έκθεση του 1976, «Η σημασία αυτών των πλοίων φαίνεται από το γεγονός ότι το 40% του στρατιωτικού υλικού που μεταφέρθηκε στο Βιετνάμ το 1967, μεταφέρθηκε από πλοία του NDRF».

Ο κοινότοπος τρόπος με τον οποίο διαπράττουν εγκλήματα πολέμου

Ο Εφεδρικός Στόλος χρησιμοποιήθηκε «τόσο για τις στρατιωτικές ανάγκες όσο και για το εξωτερικό εμπόριο του Έθνους». Δηλαδή, χρησιμοποιήθηκε τόσο για στρατιωτική επίθεση όσο και για την άμυνα της αυτοκρατορίας από τις οικονομικές συνέπειες αυτών των επιθέσεων. Ο Εφεδρικός Στόλος μετέφερε άνδρες και στρατιωτικό υλικό εκεί και εξασφάλιζε ότι τα λάφυρα θα επέστρεφαν εδώ. Αυτό ήταν πάντα το κόλπο. Η Λευκή Αυτοκρατορία ήταν ανέκαθεν ναυτική δύναμη, αλλά με τυπικά αμερικανικό τρόπο, ιδιωτικοποίησαν τις εφεδρείες και πληρώνουν τώρα ενοίκιο για να τις χρησιμοποιήσουν.[3]

Κατά τη διάρκεια του πολέμου (δηλαδή συνεχώς), η Αυτοκρατορία δεν βασιζόταν μόνο στον Εφεδρικό της Στόλο. Βασιζόταν γενικότερα στην αμερικανική εμπορική ναυτιλία, καθώς η αποικιοκρατία είναι, σε τελική ανάλυση, μια επιχειρηματική πρόταση. Ωστόσο, η διαχείριση της Λευκής Αυτοκρατορίας από την Αμερική υποχωρεί τόσο ραγδαία που, σε αυτό το σημείο, η αμερικανική ναυτιλία συνιστά απλώς ένα σφάλμα στρογγυλοποίησης. Ιδού ο συνολικός Εμπορικός Στόλος υπό αμερικανική σημαία, ο οποίος μειώθηκε από το 17% της παγκόσμιας ναυτιλίας το 1960 σε ένα σχεδόν μηδενικό 0,4% στην τελευταία απογραφή.

Δεδομένα από το Γραφείο Στατιστικής Μεταφορών (BTS). Δημιούργησα το γράφημα ο ίδιος στο WPS Office.

Και παρακάτω μπορείτε να δείτε ότι ο Εθνικός Εφεδρικός Στόλος Άμυνας συνιστά ένα υποσύνολο του 0,4%. Δηλαδή, ιδιωτικά πλοία που μπορούν να επιταχθούν από τον στρατό (ή/και να λειτουργούν υπό ιδιωτική διαχείριση κατόπιν κυβερνητικών οδηγιών). Και αυτός ο στόλος σημείωσε κατακόρυφη πτώση.

Μέχρι τη δεκαετία του 1970, τα περισσότερα από αυτά τα πλοία ήταν σε οριακά αξιόπλοη κατάσταση. Η GAO ανέφερε: «Το 1975 δεν υπήρχαν ιδιωτικά πλοία γενικού φορτίου (break-bulk) ηλικίας κάτω των 5 ετών που να λειτουργούν υπό αμερικανική σημαία». Τα πλοία είχαν, κατά μέσο όρο, ηλικία 30 ετών και ήταν μόλις και μετά βίας κατάλληλα για την ενδιαίτηση του πληρώματος. Όπως επεσήμαινε η GAO, «Τα πλοία κλάσης Victory στον NDRF υστερούν κατά πολύ όσον αφορά τις συνθήκες ενδιαίτησης που παρέχουν τα σύγχρονα εμπορικά σκάφη». Οι ναυτικοί είχαν επίσης περιορισμένη κινητικότητα. Κατά την εισβολή στο Βιετνάμ, «η έλλειψη διπλωματούχων μηχανικών εμπορικού ναυτικού και αξιωματικών καταστρώματος [ήταν] η κύρια αιτία για τις καθυστερημένες αποπλεύσεις και τα πλοία που σάλπαραν με ελλιπή πληρώματα».

Αυτά τα πλοία ήταν ήδη χρέπια τη δεκαετία του 1970, αλλά τουλάχιστον τότε η κυβέρνηση των ΗΠΑ νοιαζόταν λίγο. Εκείνη η έκθεση του 1976 συνιστούσε «πρόσθετη χρηματοδότηση» καθώς και «την απόκτηση νεότερων πλοίων για τη διατήρηση της ωφέλιμης ζωής αυτού του εθνικού περιουσιακού στοιχείου πέραν της δεκαετίας του 1980». Ωστόσο, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι συστάσεις ήταν πολύ διαφορετικές.

Το 1991, η έκθεση της GAO έλεγε ουσιαστικά «ποιος χέστηκε;» Ανέφερε: «Πρόσφατα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης περιέγραψαν μέρος του Εθνικού Εφεδρικού Στόλου Άμυνας ως “στόλο φαντασμάτων” και τα πλοία του ως “σκουριασμένους κουβάδες”». Αντί για αναπλήρωση, συνιστούσαν τη διάλυση (scrapping) μεγάλου μέρους του.

Σε αυτό το σημείο, ο στόλος είχε ήδη χωριστεί στη Δύναμη Έτοιμης Εφεδρείας (Ready Reserve Force – 96 πλοία που μπορούσαν πραγματικά να χρησιμοποιηθούν) και στη Δύναμη Σκουριασμένης Εφεδρείας, 116 πλοία που ουσιαστικά διαλύονταν. Αυτή η έκθεση συνιστούσε την εγκατάλειψη της δεύτερης, πράγμα που τελικά συνέβη. Ολόκληρος ο Εφεδρικός Στόλος αριθμεί σήμερα περίπου 100 πλοία, όσα δηλαδή είχε η RRF το 1991.

Το σκεπτικό της δεκαετίας του 1990 (μετά το ‘τέλος της ιστορίας’) ήταν ότι: «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα σενάριο στο οποίο θα χρειάζονταν τα πλοία που δεν ανήκουν στη Δύναμη Έτοιμης Εφεδρείας (RRF)… η πιθανότητα ενός παγκόσμιου πολέμου, ο οποίος θα μπορούσε να περιλαμβάνει μεγάλες απώλειες εμπορικών πλοίων, είναι πιθανώς χαμηλότερη τώρα από ό,τι ήταν τότε που συγκροτήθηκε ο Εφεδρικός Στόλος, το 1946». Ιστορικές κουβέντες.

Αν κοιτάξετε τη Δύναμη Έτοιμης Εφεδρείας (RRF) σήμερα, είναι στην ίδια κατάσταση που βρισκόταν ο Εθνικός Εφεδρικός Στόλος Άμυνας (NDRF) πριν από 30 χρόνια. Τα πλοία έχουν μέσο όρο ηλικίας τα 45 έτη, μόλις το 40% ήταν πραγματικά έτοιμο στην τελευταία δοκιμή, ενώ τα πληρώματα είναι επίσης γερασμένα και ανέτοιμα.

Ηλικία των πλοίων. Πηγή: Sal Mercogliano

Τι συνέβη, λοιπόν; Μετά τους δύο πολέμους του Ιράκ, η Αμερική κυριολεκτικά φτιάχτηκε με το δικό της εμπόρευμα.[4] Είχαν βάσεις στο Κουβέιτ και μετά στο Κατάρ και πίστευαν ότι μπορούσαν να κάνουν ελεύθερη χρήση για πάντα. Γιατί να μπουν στον κόπο να στείλουν εφοδιοπομπές πλοίων από την Αμερική, όταν είχαν μια ολόκληρη κατακτημένη αυτοκρατορία; Σκαρφίστηκαν μάλιστα και ένα νέο αρκτικόλεξο: PWRM. Προ-Τοποθετημένο Πολεμικό Απόθεμα Υλικού (Pre-positioned War Reserve Materiel).

Όπως ανέφερε ένα ενημερωτικό δελτίο του 2024, για εσωτερική πληροφόρηση των αγορών: «Το προ-τοποθετημένο πολεμικό απόθεμα υλικού (PWRM) μειώνει τη ζήτηση για μέσα στρατηγικών αερομεταφορών και θαλάσσιων μεταφορών, τοποθετώντας το βαρύ και ογκώδες υλικό πιο κοντά στο θέατρο επιχειρήσεων». Το μάθημα που πήραν από τους Πολέμους στο Ιράκ ήταν ότι: «Κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Καταιγίδα της Ερήμου, το 1990-1991, το PWRM επέτρεψε την παράδοση θωρακισμένων μονάδων των Πεζοναυτών στον Περσικό Κόλπο έναν μήνα πριν από την άφιξη άλλων θωρακισμένων μονάδων που στάλθηκαν με πλοία από τις Ηνωμένες Πολιτείες». Και έτσι, επέκτειναν αυτές τις βάσεις κατοχής παντού.

Αντί να επιτάσσουν πλοία που είχαν άλλες δουλειές (κάτι που θα μπορούσε να πάρει εβδομάδες) και να στέλνουν υλικό από το κέντρο της Λευκής Αυτοκρατορίας, χρησιμοποιούσαν την ίδια την αυτοκρατορία για να αποθηκεύουν πολεμικό υλικό πιο κοντά στο μέτωπο του πολέμου. Αυτό όμως ενέχει το προφανές πρόβλημα ότι το εν λόγω υλικό μπορεί να ανατιναχτεί. Το 2024 αναγνώρισαν κάπως αυτό το πρόβλημα, αναφέροντας: «Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των μεγάλων αποθεμάτων PWRM τα καθιστά επίσης πιθανούς στόχους προτεραιότητας για τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς του αντιπάλου σε σενάρια συγκρούσεων». Σώωωπα!

Η λύση που βρήκαν συνίστατο απλώς σε ευσεβείς πόθους. Ανέφεραν: «Το Ενιαίο Σχέδιο Εφοδιαστικής Αλυσίδας του Υπουργείου Άμυνας οραματίζεται ένα “ολοκληρωμένο δίκτυο” μεγάλων και μικρών αποθεμάτων PWRM, τα οποία θα αξιοποιούνται επιλεκτικά και θα μπορούν να μετακινηθούν γρήγορα μεταξύ των θεάτρων επιχειρήσεων, ακόμη και σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα».[5] Το σχέδιο ήταν, σε περίπτωση πολέμου, να μεταφέρουν το υλικό από τη μία βάση στην άλλη. Αλλά πώς; Θα έπρεπε να το στείλουν με πλοία. Αλλά με ποια πλοία; Αφού μόλις τα εγκατέλειψαν! Όπως είπε και ο ειλικρινής εγκληματίας πολέμου Σαλ Μερκολιάνο[6]: «Θα χρειαστείτε μεγάλα πλοία, δεν μπορώ να πω ψέματα».

Το 2026, αυτό το σχέδιο έφαγε μπουνιά στη μούρη.[7] Το προ-τοποθετημένο πολεμικό υλικό (PWRM) για τον πόλεμο με το Ιράν ανατινάχτηκε σχεδόν αμέσως από τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς του Ιράν – και κυρίως οι κρύπτες στο Μπαχρέιν και το Ομάν. Αυτό σήμανε ότι πολεμικά πλοία όπως το USS Λίνκολν δεν μπορούσαν να ανεφοδιαστούν σωστά και άρχισαν να ξεμένουν από προμήθειες. Οι πειρατές άρχισαν να πέφτουν μόνοι τους από τη σανίδα στη θάλασσα, τόσο χαμηλό ήταν το ηθικό.

Η Αυτοκρατορία προσπάθησε να ανεφοδιαστεί από τη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία,[8] αλλά αυτό είναι απλώς η κορυφή ενός σβησμένου ηφαιστείου και έπρεπε κι αυτό να ανεφοδιάζεται από κάπου. Κοιτάξτε στον χάρτη, από πού; Και πάλι, πώς; Συνολικά, υπάρχουν ελάχιστα πλοία υπό αμερικανική σημαία και ακόμη λιγότερα στον εφεδρικό στόλο που να είναι διαθέσιμα. Άνθρωποι όπως ο Μερκολιάνο προειδοποιούσαν εδώ και καιρό ότι το εμπορικό ναυτικό ήταν η ραχοκοκαλιά της πολεμικής μηχανής και ότι ήταν γερασμένο και σαθρό, αλλά κανείς δεν έδινε δεκάρα. Τώρα είναι χωμένοι βαθιά στα σκατά και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα γι’ αυτό. Το Ιράν είχε στρατηγική να εξαρθρώσει την αμερικανική επιμελητεία, που βυθίζει το Πολεμικό τους Ναυτικό χωρίς να βυθίζεται ούτε ένα πλοίο.

Υποσημειώσεις της μεταφράστριας:

[1] GAO- Government Accountability Office: Γραφείο Κυβερνητικής Λογοδοσίας των ΗΠΑ.

[2] Εδώ ο συγγραφέας κάνει ένα εξαιρετικά έξυπνο -αλλά δυστυχώς μη μεταφραζόμενο- λογοπαίγνιο με το World War Two (Παγκόσμιος Πόλεμος Δύο [Two – του]) και το World War Too (Παγκόσμιος Πόλεμος Επίσης [Too -του]), καθώς το Two και το Too είναι ομόηχες λέξεις.

[3] Ιστορικά, οι μεγάλες ναυτικές αυτοκρατορίες (π.χ. η Βρετανική) είχαν άμεσο κρατικό έλεγχο στα πλοία και τις γραμμές ανεφοδιασμού τους για να διεξάγουν πολέμους. Το αμερικανικό κράτος αντί να κατασκευάσει, να συντηρεί και να λειτουργεί έναν αμιγώς κρατικό στόλο για τις στρατιωτικές του ανάγκες εφοδιασμού, ιδιωτικοποίησε αυτή την υποδομή. Πούλησε τα πλοία σε ιδιώτες.  Όταν όμως οι ΗΠΑ χρειάζονται αυτά τα πλοία για πόλεμο, πλέον δεν τα διαθέτουν και νοικιάζουν αυτά τα ίδια από τις ιδιωτικές εταιρείες (μέσω επιδοτήσεων και συμβολαίων της Διεύθυνσης Ναυτιλίας MARAD). Δηλαδή, πλέον πληρώνουν ουσιαστικά ιδιώτες για να εξυπηρετήσουν τον αμερικανικό στρατό.
Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τον Νόμο Πώλησης Εμπορικών Πλοίων του 1946 (Merchant Ship Sales Act), μέσω του οποίου το αμερικανικό κράτος πούλησε μέρος του στόλου του σε ιδιώτες και διατήρησε τα υπόλοιπα ως εφεδρεία. [Τότε αγόρασαν και οι Έλληνες εφοπλιστές μαζικά πλοία, τα διαβόητα Λίμπερτυς (Liberty’s)]. Μεταγενέστερα, η εξάρτηση από την ιδιωτική αγορά ενισχύθηκε θεσμικά το 1976 με τη δημιουργία της Ready Reserve Force (Έτοιμη Εφεδρική Δύναμη) που περιόρισε τον αριθμό των κρατικών πλοίων σε περίπου 100 και ολοκληρώθηκε το 1996 με την πώληση όλων των πλοίων και το Πρόγραμμα Ναυτιλιακής Ασφάλειας (MSP), μέσω του οποίου επιδοτούνται αμιγώς ιδιωτικά πλοία για να εξυπηρετούν τις στρατιωτικές ανάγκες.

[4] got high on their own supply: Πρόκειται για πασίγνωστη αγγλική έκφραση από την κουλτούρα των ναρκωτικών (δημοφιλής από την ταινία Scarface-Ο Σημαδεμένος), που σημαίνει ότι ένας ντίλερ κάνει χρήση του δικού του εμπορεύματος, χάνοντας την επαφή με την πραγματικότητα.

[5] contested environments: Στρατιωτικός όρος που αναφέρεται σε εχθρικά περιβάλλοντα όπου ο αντίπαλος έχει την ικανότητα να αμφισβητήσει τον έλεγχο (π.χ. με αεράμυνα ή ναυτικό αποκλεισμό).

[6] Ο Salvatore R. Mercogliano είναι αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Campbell της Βόρειας Καρολίνας και επισκέπτης καθηγητής στην Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Είναι επιστημονικός συνεργάτης του Ναυτικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ. Κατέχει πτυχίο στις θαλάσσιες μεταφορές από το Maritime College της Νέας Υόρκης, καθώς και δίπλωμα αξιωματικού καταστρώματος του εμπορικού ναυτικού (Υποπλοίαρχος/Β’ Καπετάνιος). Επίσης, διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο στη ναυτική ιστορία από το Πανεπιστήμιο East Carolina, καθώς και διδακτορικό (Ph.D.) στη στρατιωτική και ναυτική ιστορία από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα.

[7] got punched in the face: Ιδιωματισμός από γνωστή ατάκα του πρωταθλητή στο μποξ, Μάικ Τάισον : «όλοι έχουν ένα σχέδιο μέχρι να φάνε μπουνιά στη μούρη».

[8] Το Ντιέγκο Γκαρσία είναι ένα νησί – Ατόλη που βρίσκεται στη μέση του Ινδικού Ωκεανού, περίπου 1.600 χλμ. νότια των νοτίων ακτών της Ινδίας και της Σρι Λάνκα.

* Με τα λόγια του ίδιου του συντάκτη: Ονομάζομαι Indrajit Samarajiva και είμαι συγγραφέας. Γεννήθηκα το 1982 στο Βανκούβερ του Καναδά, όπου οι γονείς μου έκαναν το διδακτορικό τους. Έζησα στη Σρι Λάνκα για λίγο καιρό πριν μετακομίσω στο Άπερ Άρλινγκτον του Οχάιο, όπου μεγάλωσα. Σπούδασα Γνωσιακές Επιστήμες στο Μόντρεαλ. Ως ενήλικας, επέστρεψα στη Σρι Λάνκα, όπου ζω από τότε. Έχω ξεκινήσει μερικά περιοδικά, έχω εργαστεί για μια μεγάλη εταιρεία τηλεπικοινωνιών, έχω βοηθήσει στη δημιουργία πολλών ιστοσελίδων, έχω διατελέσει διαδικτυακός συντάκτης εφημερίδας και έχω ξεκινήσει και πουλήσει μια νεοσύστατη επιχείρηση εστίασης.
Τώρα γράφω σχεδόν κάθε μέρα, κάτι που ήταν το όνειρό μου από την πρώτη δημοτικού. Είμαι 44 ετών, έχω γυναίκα, δύο παιδιά, μια γάτα, ένα πολύ άτακτο σκυλί και τρία ψάρια που κανείς δεν συμπαθεί. Τα θέματα για τα οποία γράφω γενικά είναι η κατάρρευση (επειδή μπορώ να την παρατηρήσω και η χώρα μου βρίσκεται μπροστά στην ζοφερή καμπύλη), η κλιματική αλλαγή (η οποία συνειδητοποιώ τώρα ότι είναι σύμπτωμα της γενικότερης κατάρρευσης), η Λευκή Αυτοκρατορία (έτσι αποκαλώ την αμερικανική αυτοκρατορία που έχει όλους τους παλιούς αποικιοκράτες ως υποτελείς), η φιλοσοφία, η πολιτική και οτιδήποτε περνάει από το μυαλό μου. Βρίσκομαι σε μια πολύ μακρά διαδικασία κατανόησης πραγμάτων και δεν νομίζω ότι αυτό θα τελειώσει ποτέ, αλλά χαίρομαι να συνομιλώ μαζί σας, ακόμα κι αν δεν συμφωνούμε σε όλα.

Πηγή: indi.ca