Η στρατηγική εταιρική σχέση Ρωσίας-Ιράν -ακόμα κι αν δεν περιλαμβάνει στρατιωτική συνθήκη- λειτουργεί σε πολλά αλληλένδετα επίπεδα.

Το παρόν αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας ανάλυσης σε δύο συνέχειες. Διαβάστε το πρώτο μέρος εδώ.

του Pepe Escobar*
μετάφραση Φλώρα Παπαδέδε

Strategic-Culture, 12/03/2026

Ο Πρόεδρος Πούτιν έστειλε ένα θερμό μήνυμα στον Αγιατολλάχ Μοζταβά Χαμενεΐ, συγχαίροντάς τον προσωπικά για την εκλογή του ως Ανώτατου Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Οι λέξεις έχουν σημασία:

«Σε μια εποχή που το Ιράν αντιμετωπίζει ένοπλη επιθετικότητα, οι προσπάθειές σας σε αυτή την υψηλή θέση αναμφίβολα θα απαιτήσουν μεγάλο θάρρος και αφοσίωση. Είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσετε με τιμή το έργο του πατέρα σας και θα ενώσετε τον ιρανικό λαό απέναντι σε μια τεράστια δοκιμασία».

Αφού τόνισε την ξένη «επιθετικότητα» και τη συνέχεια της κυβέρνησης, ο Πούτιν επαναβεβαίωσε τη στρατηγική συνεργασία με σαφήνεια:

«Από την πλευρά μου, θα ήθελα να επιβεβαιώσω την ακλόνητη υποστήριξή μας προς την Τεχεράνη και την αλληλεγγύη μας προς τους Ιρανούς φίλους μας. Η Ρωσία ήταν και θα παραμείνει αξιόπιστος εταίρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας».

Έναυσμα για έναν απελπισμένο Πρόεδρο Τραμπ, ή νεο-Καλιγούλα, που τηλεφωνεί στον Πούτιν, ουσιαστικά για να του ζητήσει να παρέμβει ως μεσολαβητής και να πείσει το Ιράν να αποδεχτεί κατάπαυση του πυρός. Αντ’ αυτού άκουσε μια ευγενική απαρίθμηση δυσάρεστων γεγονότων σχετικά με τον επιθετικό πόλεμο που ξεκίνησε το Συνδικάτο Επστάιν εναντίον του Ιράν.

Ο Τραμπ άδειασε τον αγαπημένο του απεσταλμένο, Στιβ Γουίτκοφ, μαζί με τον μικρούλη Τζάρεντ Κούσνερ και τον κλόουν που κάνει πους-απς και παριστάνει τον Υπουργό των Αιώνιων Πολέμων, ως αυτούς που τον ανάγκασαν να βομβαρδίσει το Ιράν. Ο Γουίτκοφ ισχυρίστηκε, μετά το τηλεφώνημα, πως η Ρωσία δήλωσε ότι δεν μεταφέρει πληροφορίες στο Ιράν, όπως επιβεβαίωσε, είπε, ο προεδρικός βοηθός για τις διεθνείς υποθέσεις, Γιούρι Ουσακόφ.

Ανοησίες. Ο Ουσακόφ δεν είπε ποτέ κάτι τέτοιο. Οι Ρώσοι στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο δεν σχολιάζουν στρατιωτικά ζητήματα που συνδέονται με τις στρατηγικές τους συνεργασίες τόσο με το Ιράν, όσο και με την Κίνα.

Τώρα στα γεγονότα.

Ρωσικές μυστικές πληροφορίες, Ιρανική εκτέλεση και όχι στρατιωτική συνθήκη

Δεν είναι μυστικό ότι η Μόσχα έχει μοιραστεί με την Τεχεράνη κάτι που μπορεί να οριστεί ως βιομηχανικές ποσότητες πληροφοριών – και δεδομένων μάχης – που έχουν συλλεχθεί στην Ουκρανία. Ένα μεγάλο μέρος της προηγμένης τεχνολογίας παρεμβολών και των δορυφορικών πληροφοριών που οδήγησαν στην σειριακή καταστροφή των ραντάρ THAAD, των ραντάρ Patriot και κάθε άλλης εξαιρετικά μεγάλης σταθερής εγκατάστασης ραντάρ προέρχεται τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Κίνα.

Ακόμα κι αν δεν έχουν δημοσιευτεί πλάνα από ρωσικά συστήματα S-400 και Κρασούχα[1] που αναχαιτίζουν με επιτυχία αμερικανικούς πυραύλους -και πιθανότατα δεν θα δημοσιευτούν- το γεγονός είναι ότι Ρώσοι τεχνικοί βοηθούν τα ιρανικά πληρώματα να βελτιώσουν τις τροχιές των πυραύλων και των drones τους κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Υφίσταται, λοιπόν, μια εξελιγμένη, πρακτική συνεργασία μεταξύ κινεζικών και ρωσικών δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης και βοήθειας στόχευσης και σμηνών από φθηνά drones, αξίας 20.000 δολαρίων.

Η Ρωσία προμήθευσε το Ιράν με τα πανίσχυρα, αναβαθμισμένα και δοκιμασμένα στο πεδίο της μάχης drones Γκεράν-3 και Γκεράν-5. Πρόκειται στην πραγματικότητα για ρωσικά Σαχέντ[2]: θανατηφόροι, φθηνοί πύραυλοι κρουζ, εξοπλισμένοι με σύστημα ενάντια στις παρεμβολές μέσω της κεραίας Κομέτ και ικανοί να φτάσουν τα 600 χλμ./ώρα. Τώρα κατακλύζουν το πεδίο της μάχης.

Και πάμε στο πιο “ζουμερό” κομμάτι.

Περίπου μια εβδομάδα πριν από τη δολοφονική επίθεση του Συνδικάτου Επστάιν στην Τεχεράνη, οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες έστειλαν στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) το πλήρως ανεπτυγμένο σχέδιο επίθεσης των ΗΠΑ – πλήρεις πίνακες στόχων, πλατφόρμες εκτόξευσης, χρονικές ακολουθίες.

Έτσι, το IRGC ήξερε ακριβώς τι να περιμένει.

Έξι εβδομάδες πριν από αυτό, τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, η Μόσχα υπέγραψε συμφωνία παροχής όπλων στο Ιράν, ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, που συμπεριλαμβάνει την παράδοση 500 εκτοξευτών MANPADS Βέρμπα[3] και 2.500 προηγμένων πυραύλων 9M336[4].

Ουσιαστικά, η Ρωσία παρέχει στο Ιράν πληροφορίες και αεράμυνα. Και η Κίνα παρέχει πυραύλους κατά πλοίων και δορυφορική επιτήρηση σε πραγματικό χρόνο.

Η ομορφιά της όλης υπόθεσης είναι ότι δεν υφίσταται σε ισχύ καμία επίσημη τριμερής συμμαχία. Ούτε στρατιωτική συνθήκη. Όλα αυτά είναι ενσωματωμένα στις αλληλένδετες στρατηγικές συνεργασίες τους.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, δεν είναι περίεργο που το αμήχανο Συνδικάτο Επστάιν κατηγορεί τις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας και της Κίνας για πιστοποιημένα χτυπήματα, όπως ο σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών που αποτελεί μέρος της μονάδας επικοινωνιών και κυβερνοάμυνας του ισραηλινού στρατού κοντά στη Μπερ Σίβα[5].

Και δεν μιλάμε καν για την επόμενη, αναπόφευκτη ρωσική κίνηση: την εγκατάσταση του εξαιρετικά ισχυρού συστήματος αεράμυνας S-500 Προμηθέας[6] στο Ιράν.

Πώς να κυριαρχήσετε στην αγορά χωρίς κόπο

Η στρατηγική εταιρική σχέση Ρωσίας-Ιράν -ακόμα κι αν δεν περιλαμβάνει στρατιωτική συνθήκη- λειτουργεί σε πολλά αλληλένδετα επίπεδα.

Στο ενεργειακό μέτωπο. Η Μόσχα, υπό τις εντολές του Πούτιν, αξιολογεί τώρα την κίνηση που μπορεί τελικά να εξελιχθεί σε μια οριστική προληπτική διακοπή των εξαγωγών προς την ΕΕ, έτσι ώστε να ανακατευθυνθούν στην Ασία σε τιμές που αυξάνονται συνεχώς.

Η ΕΕ, άλλωστε, καταργεί σταδιακά το ρωσικό φυσικό αέριο: οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις θα απαγορευτούν από τα τέλη Απριλίου, πλήρης απαγόρευση του Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) θα ισχύσει στο τέλος του έτους και απαγόρευση του φυσικού αερίου μέσω αγωγών το 2027.

Έτσι, μεγάλο μέρος του LNG κατευθύνεται ήδη προς την Κίνα, την Ινδία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες. Όπως γίνεται στη Διαδρομή του Χρήματος: Τα δεξαμενόπλοια LNG εκτράπηκαν στη μέση του ταξιδιού τους από τα ευρωπαϊκά λιμάνια προς στην Ασία, όπου προσφέρονται υψηλότερες τιμές άμεσης παράδοσης (spot).

Κάθε μέρα που το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό – και θα παραμείνει κλειστό – η Ρωσία κατακτά επιπλέον μερίδιο αγοράς, οπουδήποτε, με προσαύξηση, έτσι απλά.

Ο Γραμματέας του Ιρανικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Αλί Λαριτζανί, το κατέστησε σαφές σε διάφορες γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης της ρωσικής: όσον αφορά το Ορμούζ, υπάρχουν «ανοιχτές ευκαιρίες για όλους», όπως σε συνεργασία με τους συμμάχους Ρωσία και Κίνα και αποτελεί «αδιέξοδο για τους πολεμοκάπηλους», όπως το Συνδικάτο Επστάιν και άλλες εχθρικές οντότητες.

Η Ρωσία σίγουρα δεν χρειάζεται το Στενό του Ορμούζ ανοιχτό. Παρ’ όλα αυτά, έλαβε ένα νεύμα και ένα κλείσιμο του ματιού από τον Λαριτζανί, σε αναγνώριση της συνεργασίας τους.

Ο πόλεμος του Συνδικάτου Επστάιν εναντίον του Ιράν καθίσταται εξαιρετικά κερδοφόρος για τον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό – κάτι που έχει να γίνει από τις αυξήσεις των τιμών στις αρχές του 2022. Με το Στενό του Ορμούζ κλειστό και το LNG του Κατάρ εντελώς εκτός παιχνιδιού, η ρωσική ενέργεια αποτελεί τη μόνη επιλογή: δεν αποτελεί πλέον εμπόρευμα που υπόκειται σε κυρώσεις. Κοιτάξτε πώς, με τον πόλεμο ενάντια στο Ιράν, κατάφεραν να μετατρέψουν το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε απόλυτο όπλο εναντίον τους.

Το μάθημα που παίρνει η Ινδία από τη διπλή προδοσία της

Αντιθέτως, η Ινδία συνιστά μια περίπτωση που θα τρέλαινε και τον καλύτερο ψυχαναλυτή. Το Νέο Δελχί προεδρεύει των BRICS το 2026. Είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη των BRICS και το Ιράν είναι πλήρες μέλος τους. Κάθε αρχικό μέλος των BRICS καταδίκασε τον πόλεμο του Συνδικάτου Επστάιν στο Ιράν: Βραζιλία, Ρωσία, Κίνα, Νότια Αφρική. Η Ινδία περίμενε τρεις ημέρες για να πει ουσιαστικά ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ πρέπει να μιλήσουν, «ευγενικά».

Ενώ ο πρωθυπουργός Μόντι υπέγραφε αμυντικές συμφωνίες με αυτή την αίρεση θανάτου στη Δυτική Ασία – το 40% των εξαγωγών όπλων της πηγαίνει στην Ινδία – ένα άλλο μέλος των BRICS βομβαρδιζόταν με μερικά από αυτά τα όπλα.

Ο Μόντι βρισκόταν στην πραγματικότητα στο Ισραήλ και μιλούσε με ενθουσιασμό για «μητέρα» Ινδία και «πατέρα» Ισραήλ μόλις 48 ώρες πριν η αίρεση του θανάτου στη Δυτική Ασία και το ευρύτερο Συνδικάτο του Επστάιν εξαπολύσουν την δολοφονική τους επίθεση στην Τεχεράνη.

Στην πράξη, η συμμορία Μόντι έβαλε τις συμφωνίες όπλων – και την ελάφρυνση των δασμών του Τραμπ – πάνω από το διεθνές δίκαιο.

Και γίνεται ακόμα πιο βρομερό.

Η Ινδία δεν μπόρεσε καν να εκδώσει μια δήλωση για τους τύπους καταδικάζοντας την αμερικανική επίθεση με τορπίλη στο ιρανικό πολεμικό πλοίο Ίρις Ντένα σε διεθνή ύδατα – μετά από πρόσκλησή του από το Ινδικό Ναυτικό σε στρατιωτική άσκηση. Όλα τα ιδρυτικά μέλη των BRICS την καταδίκασαν. Όχι η Ινδία.

Οι αντιδράσεις συνεχίζουν να φουντώνουν: η Ινδία μπορεί ακόμη και να έδωσε τις συντεταγμένες τού – άοπλου και προσκεκλημένου – Ίρις Ντένα στους Αμερικανούς. Και τώρα η Σρι Λάνκα, υπό αμερικανική πίεση, αρνείται να παραδώσει τις σορούς στο Ιράν.

Θα χρειαστεί χρόνος για να εκτιμηθεί πόσο βαθιά διέλυσε τις BRICS η προδοσία της Ινδίας. Όπως έχουν τα πράγματα, οι BRICS βρίσκονται σε κώμα.

Ίσως προκύψει κάτι ευοίωνο. Και αυτό χάρη στην απεριόριστη ιρανική λεπτότητα.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.

Ο Αραγτσί το χειρίστηκε σαν τέλειος τζέντλεμαν. Δεν έκανε κήρυγμα στην Ινδία, ούτε ξέσπασε σε οργή – αμερικανικού στυλ. Ήταν συγκρατημένος, σαν να έλεγε στην Ινδία ότι το Ιράν γνωρίζει πλήρως πως το Νέο Δελχί βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και ότι η Τεχεράνη ερμηνεύει αυτή τη στρατηγική ασάφεια ως σχετικά χρήσιμη και όχι εχθρική.

Στην πράξη, το Ιράν αποτελεί ουσιαστικά γείτονα της Ινδίας: η νότια ακτή Μακράν του Ιράν βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τη δυτική ακτή της Ινδίας στην Αραβική Θάλασσα. Το λιμάνι Κάντλα στο Γκουτζαράτ απέχει μόλις 550 ναυτικά μίλια από το Τσαμπαχάρ στο Σιστάν-Μπαλουχιστάν. Μιλάμε για έναν θαλάσσιο διάδρομο, που για αιώνες αποτελούσε τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού μεταξύ δύο κρατών-πολιτισμών.

Και τώρα επιστρέφει, ως μέρος του Διεθνούς Διαδρόμου Μεταφορών Βορρά-Νότου (INSTC), ο οποίος συνδέει 3 χώρες BRICS: Ρωσία, Ιράν και Ινδία, που αποτέλεσε και το θέμα του ντοκιμαντέρ μου «Χρυσός Διάδρομος» που γύρισα πέρυσι στο Ιράν.

Επιπλέον, το Ιράν είναι η πλησιέστερη σημαντική πηγή πετρελαίου και LNG για την Ινδία.

Η Ρωσία δίνει κι αυτή στην Ινδία ένα μάθημα. Το Νέο Δελχί θα πρέπει να το πληρώσει ακριβά – με το τέλος των ενεργειακών εκπτώσεων, ακόμη και αν η Μόσχα είναι έτοιμη να αυξήσει ενδεχομένως το μερίδιο της Ινδίας στις ρωσικές εξαγωγές αργού πετρελαίου έως και 40%, όπως επιβεβαίωσε ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ.

Το Νέο Δελχί ίσως βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου όσον αφορά στην κατανόηση του τεράστιου διακυβεύματος του πολέμου του Συνδικάτου Έπσταϊν εναντίον του Ιράν.

Οι σχέσεις Μόσχας-Πεκίνου, ωστόσο, βρίσκονται σε ένα εντελώς νέο επίπεδο. Επενδύουν στο βέλτιστο αποτέλεσμα: έναν πόλεμο που η Αυτοκρατορία του Χάους δεν μπορεί να κερδίσει και με ένα τίμημα που δεν μπορεί να πληρώσει.

Το σκηνικό έχει στηθεί. Η Ρωσία ενημέρωσε το Ιράν για το τι επρόκειτο να συμβεί. Η Ρωσία και η Κίνα παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες και δορυφορική παρακολούθηση 24/7 και το Αποκεντρωμένο Μωσαϊκό κάνει τη δύσκολη δουλειά. Το «σχέδιο» επίθεσης των Εξαιρετιστών είχε υπονομευθεί εξαρχής.

Υποσημειώσεις της Μεταφράστριας:

[1] Το υπερσύγχρονο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Κρασούχα -4IR είναι ικανό για ηλεκτρονικές παρεμβολές στα συστήματα ραντάρ και στα drones. Η ονομασία του προέρχεται από το φυτό μπελαντόνα που χρησιμοποιείται για τη μυδρίαση (διαστολή της κόρης) σε οφθαλμολογικές εξετάσεις. Το όνομα παραπέμπει στην ιδιότητα της μπελαντόνας να “τυφλώνει” προσωρινά τον άνθρωπο (διαστολή κόρης), ακριβώς όπως το σύστημα τυφλώνει ηλεκτρονικά τα ραντάρ και τους δορυφόρους.

[2] Τα Σαχέντ είναι πρωτοποριακά και φθηνά drones που κατασκευάζει το Ιράν. Το Ιράν προμήθευσε με σειρές Σαχέντ τη Ρωσία μετά την έναρξη της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης. Τα ρωσικά drones Γκεράν βασίζονται και αποτελούν τεχνολογική εξέλιξη των Σαχέντ.

[3] Οι εκτοξευτές MANPADS Verba (9K333 Βέρμπα) είναι το πιο σύγχρονο ρωσικό φορητό αντιαεροπορικό σύστημα (Man-Portable Air-Defense System) που εκτοξεύεται από τον ώμο. Σχεδιάστηκαν για να καταρρίπτουν αεροσκάφη, ελικόπτερα, πυραύλους κρουζ και drones που πετούν σε χαμηλό υψόμετρο.

[4] Οι πύραυλοι 9M336 είναι τα κατευθυνόμενα βλήματα εδάφους-αέρος που χρησιμοποιεί το ρωσικό φορητό αντιαεροπορικό σύστημα Βέρμπα (9K333). Θεωρούνται από τους πιο εξελιγμένους στην κατηγορία τους παγκοσμίως, καθώς είναι υπερηχητικής ταχύτητας (πάνω από 1 Mach – 500 μέτρα ανά δευτερόλεπτο), διαθέτουν χαμηλό θερμικό αποτύπωμα ώστε να μην εντοπίζονται, εξελιγμένο σύστημα εντοπισμού στόχου και αντοχής σε παρεμβολές, έχουν εμβέλεια κρούσης γύρω στα 6,5 χλμ. και δυνατότητα αναχαίτισης από 10 μέτρα ως 4,5 χλμ.

[5] Η Μπερ Σίβα είναι η μεγαλύτερη πόλη στην έρημο Νεγκέβ του νότιου Ισραήλ. Αποτελεί κρίσιμη στρατηγική τοποθεσία ως βασικός κόμβος για τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF), στεγάζοντας σημαντικά κέντρα διοίκησης και υποδομές, ιδίως μετά την πρόσφατη μετεγκατάστασή τους στη Νεγκέβ, λόγω των επιθέσεων της Χεζμπολλάχ στο Βορρά.

[6] Το S-500 Προμηθέας (επίσης γνωστό ως 55R6M Θριαμβευτής-M) είναι το πιο εξελιγμένο ρωσικό σύστημα αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας νέας γενιάς. Σχεδιάστηκε για να λειτουργεί ως το ανώτατο στρώμα μιας πολυεπίπεδης άμυνας, συμπληρώνοντας το S-400 και το αντιβαλλιστικό σύστημα A-235.
Έχει μέγιστη ακτίνα δράσης 600 χιλιομέτρων εναντίον αεροπορικών και βαλλιστικών στόχων, ξεπερνώντας κατά πολύ τα 400 χλμ. του S-400. Μπορεί να πλήξει στόχους σε υψόμετρο έως 180-200 χιλιομέτρων, φτάνοντας δηλαδή στο εγγύς διάστημα (near space) και σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη (LEO). Είναι ειδικά σχεδιασμένο για την αναχαίτιση: Υπερηχητικών πυραύλων (hypersonic) που πετούν με ταχύτητες άνω των Mach 5, διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBMs), αεροσκαφών Stealth (όπως τα F-22, F-35 και B-21) μέσω προηγμένων ραντάρ τριπλού φάσματος και δορυφόρων χαμηλής τροχιάς. Ο χρόνος απόκρισης του συστήματος είναι μικρότερος από 4 δευτερόλεπτα, έναντι των 10 δευτερολέπτων του S-400.
Το πρώτο σύνταγμα εξοπλισμένο με S-500 τέθηκε επίσημα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα τον Δεκέμβριο του 2025 και αναπτύχθηκε γύρω από τη Μόσχα, την Κριμαία και άλλες στρατηγικές περιοχές.

* Ο Pepe Escobar είναι αρθρογράφος στο The Cradle, αρχισυντάκτης στους Asia Times και ανεξάρτητος γεωπολιτικός αναλυτής που επικεντρώνεται στην Ευρασία. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ζει και εργάζεται ως ξένος ανταποκριτής στο Λονδίνο, το Παρίσι, το Μιλάνο, το Λος Άντζελες, τη Σιγκαπούρη και την Μπανγκόκ. Είναι συγγραφέας αμέτρητων βιβλίων. Το τελευταίο του είναι το Raging Twenties (Μαινόμενη Δεκαετία του ’20).

Πηγή: strategic-culture.su