Στις φωτο: Η συνεπής και σταθερή προσήλωση του Ιράν στις αρχές του δεν αποτελεί σύμπτωση, αλλά αποτέλεσμα της ισχυρής και ώριμης ηγεσίας του από την εποχή της επανάστασης. (Εικονογράφηση από τη Zeinab el–Hajj για το Al–Mayadeen English).

Ο Τιμ Άντερσον υποστηρίζει ότι, παρά την αντίθεση στα θρησκευτικά καθεστώτα, η αλληλεγγύη προς το Ιράν οφείλεται για λόγους αυτοδιάθεσης, κοινωνικής ανάπτυξης και αντίστασης στον δυτικό ιμπεριαλισμό.

του Tim Anderson*
μετάφραση Φλώρα Παπαδέδε

Al Mayadeen English, 25/02/2026

Ως μη μουσουλμάνος και, γενικά, πολέμιος των θρησκευτικών καθεστώτων, υποστηρίζω σθεναρά την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Επιτρέψτε μου να σας εξηγήσω.

Ο ΠΡΩΤΟΣ και πιο προφανής λόγος για να υποστηρίξουμε το Ιράν είναι ότι  οφείλουμε αλληλεγγύη σε κάθε ανεξάρτητο λαό που δέχεται επίθεση από την ιμπεριαλιστική δύναμη. Τουλάχιστον αυτό, το κατανοεί ο περισσότερος κόσμος. Ο ιμπεριαλισμός είναι πάντα το μεγάλο κοινωνικό κακό.

ΔΕΥΤΕΡΟΝ και θεμελιώδες σε σχέση με το πρώτο, δεδομένου ότι ο ιρανικός λαός επέλεξε έναν επαναστατικό δρόμο βασισμένο στις ισλαμικές αρχές, θα πρέπει να σεβαστούμε το δικαίωμά του στην αυτοδιάθεση, ανεξάρτητα από το αν αυτός αποτελεί ένα δρόμο που θα επιλέγαμε εμείς. Το δικαίωμα ενός λαού στην αυτοδιάθεση είναι το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, πριν από όλα τα άλλα, που επιβλήθηκε στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων (το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα) από τις πρώην αποικίες, με την απρόθυμη αποδοχή των πρώην αποικιακών δυνάμεων.

Είναι σαφές από τις πρόσφατες τεράστιες συγκεντρώσεις στο Ιράν (12 Ιανουαρίου 2026 και Φεβρουάριος 2026) και από έρευνες -το UNDP[1] ανέφερε το 2018 ότι το 71% των Ιρανών εμπιστεύονται την εθνική τους κυβέρνηση (σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από αυτό των ΗΠΑ), ενώ οι δημοσκοπήσεις του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ το 2019 έδειξαν 82% υποστήριξη για τον δολοφονημένο Ιρανό διοικητή κατά της τρομοκρατίας, Κασέμ Σουλεϊμανί και ισχυρή πλειοψηφία για άλλους πολιτικούς ηγέτες – ότι η μεγάλη πλειοψηφία του ιρανικού λαού στο Ιράν υποστηρίζει το έθνος του, ειδικά ενόψει των νέων κυμάτων αμερικανικής και ισραηλινής επιθετικότητας.

Η ιρανική επανάσταση του 1979 εκδίωξε την υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ δικτατορία (του «Σάχη» ή «Αυτοκράτορα» Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί) που εγκαθίδρυσαν οι Αγγλοαμερικανοί μετά την ανατροπή μιας εκλεγμένης σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης το 1953. Μετά από δεκαετίες πολιτικής καταστολής, η αντίσταση σε αυτό το μισητό καθεστώς οργανώθηκε κυρίως μέσω των τζαμιών. Ως αποτέλεσμα, η σύγχρονη ιρανική αυτοδιάθεση έχει συνδεθεί με τις ισλαμικές σιιτικές αξίες, οι οποίες τονίζουν την ανάγκη της θυσίας στην πάλη ενάντια σε άδικα καθεστώτα και τυράννους.

Πολύ πριν έρθω σε επαφή με τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, είχα αναπτύξει τις δικές μου πνευματικές αντιλήψεις και την ηθική συλλογιστική μου από άλλους πολιτισμούς (κυρίως από την Ινδία και τη Λατινική Αμερική). Δεν είμαι καθόλου κλειστός στο να μαθαίνω από άλλους πολιτισμούς, αλλά ομοίως δεν είμαι ανοιχτός στο να υιοθετήσω μια νέα θρησκεία. Μάλιστα, η πνευματική μου πορεία με απέτρεψε από πολλά κοινά στοιχεία της οργανωμένης θρησκείας. Σεβόμενος την σιιτική παράδοση της θυσίας και της αντίστασης και έχοντας επίγνωση των τεράστιων παραδειγμάτων σιιτών ηγετών όπως ο Σαγίντ Ηασάν Νασράλλα και ο Χατζ Κασέμ Σουλεϊμανί, τεράστιων πρεσβευτών των εθνών και των θρησκειών τους, διατηρώ τη βαθιά πεποίθηση ότι κανένας πολιτισμός δεν έχει το μονοπώλιο στις αξιοπρεπείς ανθρώπινες αξίες. Πράγματι, εντυπωσιάστηκα από τα κοινά χαρακτηριστικά που είδα στις αυτόχθονες κοινότητες των Νήσων του Ειρηνικού και σε εκείνες του αραβικού κόσμου. Αυτό με βοήθησε να πειστώ ότι πολλές παραδοσιακές και αξιοπρεπείς ανθρώπινες αξίες (π.χ. φιλοξενία, αμοιβαιότητα και συμπερίληψη) αναπτύχθηκαν ανεξάρτητα σε πολλά μέρη του κόσμου.

Τα μαθήματα που πήρα από τους Ισλαμιστές μελετητές στη Συρία ενίσχυσαν αυτή την άποψη. Βλέποντας ότι ο λόγιος του Κορανίου Μουχάμαντ Σαΐντ Ραμαντάν Αλ-Μπουτί δολοφονήθηκε από τρομοκράτες της Τζαμπχάτ αλ-Νούσρα, που υποστηρίζονται από τη Δύση, στο τζαμί του στη Δαμασκό, μαζί με 40 από τους οπαδούς του, μου δίδαξε τη μεγάλη διαφορά μεταξύ των συντηρητικών Σουνιτών Μουσουλμάνων μελετητών και των εξτρεμιστών. Και όταν άκουσε ότι δημοσίευα ένα βιβλίο για την αντίσταση (Άξονας της Αντίστασης, 2019), ο πρώην Μεγάλος Μουφτής της Συρίας Σεΐχης Αχμάντ Μπαντρεντίν Χασσούν έσπευσε να μου πει ότι η αντίσταση (στον Ιμπεριαλισμό και τον Σιωνισμό) δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί ιδιοκτησία κάποιας συγκεκριμένης θρησκείας. Επιπλέον, ότι κανένα κράτος δεν πρέπει να βασίζεται σε κάποια συγκεκριμένη θρησκεία. Παρότι η πλουραλιστική Συρία (όσο ο Άσαντ ήταν πρόεδρος) ήταν στενά συνδεδεμένη τόσο με τη Χεζμπολάχ όσο και με το Ιράν, εκτίμησα το επιχείρημά του.

ΤΡΙΤΟΝ, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, ως επί το πλείστον, έπραξε το σωστό απέναντι στον λαό της. Δεν πρόκειται απλώς για θέμα γνώμης. Οι εκθέσεις του UNDP από το 1999 και το 2018 δείχνουν ότι, μεταξύ 1990 και 2017, το Ιράν ήταν δεύτερο μόνο μετά τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας στην επίτευξη εξαιρετικής προόδου στον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης. Ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης του Ιράν αυξήθηκε κατά μέσο όρο 1,21% ετησίως κατά τη διάρκεια αυτών των 27 ετών, κυρίως λόγω βελτιώσεων στη μαζική εκπαίδευση και την υγεία των μητέρων και των παιδιών. Το ανέλυσα αυτό στο βιβλίο μου του 2019 με τίτλο «Άξονας Αντίστασης» (Κεφάλαιο 14).

Αντίθετα με τη δυτική προπαγάνδα, οι μέσες συνθήκες διαβίωσης στο Ιράν ήταν πολύ κακές κατά την προεπαναστατική περίοδο. Ωστόσο, μεταξύ 1980 και 2017, το μέσο προσδόκιμο ζωής στο Ιράν αυξήθηκε από 54,1 σε 76,2 χρόνια. Ο μέσος όρος ετών σχολικής φοίτησης υπερτετραπλασιάστηκε, από 2,2 σε 9,8 χρόνια. Σύμφωνα με έκθεση του 2024 της Παγκόσμιας Τράπεζας με έδρα την Ουάσιγκτον, τα αναμενόμενα χρόνια σχολικής φοίτησης για τα παιδιά στο Ιράν είναι 14,1 χρόνια για αγόρια και κορίτσια. Αυτές οι τεράστιες πρόοδοι στην εκπαίδευση και την υγεία έθεσαν τη βάση για την τεχνική και βιομηχανική ανάπτυξη που επιδίωξαν οι διαδοχικές ιρανικές κυβερνήσεις, μακριά από την απλή εξάρτηση από τα ενεργειακά αποθέματα, η οποία χαρακτηρίζει πολλές χώρες πλούσιες σε πετρέλαιο.

ΤΕΤΑΡΤΟΝ, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει παράσχει τεράστια υποστήριξη στους Παλαιστίνιους και άλλους ανεξάρτητους λαούς της περιοχής της Δυτικής Ασίας, οι οποίοι πολιορκούνται και δέχονται επιθέσεις από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και τον σιωνιστικό εχθρό. Κανένα άλλο κράτος ή οντότητα δεν έχει παράσχει τα μέσα σε αυτούς τους ανθρώπους να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Από το 1979, η υποστήριξη του Ιράν προς τον παλαιστινιακό λαό και τις διάφορες ομάδες Αντίστασής του – που ψευδώς χλευάζονται ως «τρομοκρατικές» από τα ιμπεριαλιστικά καθεστώτα – είναι συνεπής και ισχυρή. Αυτή η υποστήριξη περιλαμβάνει πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως η Παγκόσμια Ημέρα Κουντς[2], στο τέλος του Ραμαζανιού, για να υπενθυμίσει στους Μουσουλμάνους να υποστηρίζουν τον καταπιεσμένο λαό της Παλαιστίνης. Πράγματι, η σταθερή υποστήριξη του Ιράν προς την Παλαιστίνη είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο το έθνος έχει γίνει στόχος των Ισραηλινών, της Ουάσιγκτον και των παρατρεχάμενών τους. Σε απάντηση, το Ιράν προσπάθησε να οικοδομήσει την περιφερειακή συνεργασία και την περιφερειακή αντίσταση στην ξένη κατοχή.

Ένας Παλαιστίνιος ακαδημαϊκός συνάδελφος που κατοικεί στο Ιράν μετρά τακτικά τις διαθέσεις του ιρανικού κοινού απέναντι στην υποστήριξη της παλαιστινιακής αντίστασης από την κυβέρνηση. Λέει ότι η υποστήριξη αυξήθηκε μετά τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί από τον Τραμπ τον Ιανουάριο του 2020 και ξανά μετά τις ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν τον Ιούνιο του 2025.

Τα τελευταία χρόνια, η Ουάσιγκτον προσπάθησε να γυρίσει τον χρόνο πίσω, μέσω υβριδικών πολέμων που περιλάμβαναν αδιάκοπη προπαγάνδα, άμεσες επιθέσεις, οικονομική πολιορκία και μισθοφορική τρομοκρατία. Μέρος αυτής της προπαγάνδας έχει με επιτυχία ξεγελάσει τους δυτικούς πληθυσμούς ώστε να υποστηρίζουν μια ακόμη «έγχρωμη επανάσταση», παρόλο που είναι προφανές ότι ενορχηστρώνεται από την Ουάσιγκτον και τους Ισραηλινούς.

Μεγάλο μέρος της προπαγάνδας ήταν αντιισλαμική, όπως η απεικόνιση του Ιράν ως ενάντια στις γυναίκες, μέσω της επιβολής του ενδυματολογικού κώδικα για χιτζάμπ ή μαντίλα. Πρέπει να παραδεχτώ ότι είμαι επίσης κατά ενός κρατικού ενδυματολογικού κώδικα που απευθύνεται στις γυναίκες. Ωστόσο, η δυτική εκστρατεία ήταν ανέντιμη και αγνοεί την πραγματικότητα των γυναικών στο Ιράν.

Καταρχάς, η χιτζάμπ ή η σεμνότητα συνιστά θρησκευτική απαίτηση (δεν είναι το ίδιο με κρατική εντολή). Δεύτερον, η μαζική δυτική εκστρατεία που ισχυρίζεται ότι το 2022 η ιρανική αστυνομία ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου μια νεαρή γυναίκα – τη Μαχσά Αμίνι – για ακατάλληλη μαντίλα ήταν εντελώς ψευδής και αντίθετη με τα δημόσια στοιχεία των καμερών ασφαλείας και την έκθεση του ιατροδικαστή. Τρίτον, ενώ είναι αλήθεια ότι πολλές νεαρές Ιρανές δεν συμπαθούν τον κανόνα της μαντίλας, τον έχουν επίσης ανατρέψει, έτσι ώστε η πρακτική στις περισσότερες ιρανικές πόλεις είναι ότι πολλές μουσουλμάνες γυναίκες απλώς φορούν ένα χαλαρό μαντήλι στους ώμους τους, σηκώνοντάς το όταν περνούν από ένα ιερό ή ένα τζαμί. Ως αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής, οι Ιρανές γυναίκες έχουν ίσως το πιο χαλαρό έθιμο της χιτζάμπ στον μουσουλμανικό κόσμο.

Τέλος, ενώ ο ηγέτης του Ιράν, Σεγέντ Αλί Χαμενεΐ, υποστηρίζει σθεναρά το χιτζάμπ ως θρησκευτική απαίτηση, έχει επίσης ζητήσει ανοχή και σεβασμό για τις γυναίκες με «ανεπαρκή χιτζάμπ», λέγοντας ότι «όσες δεν τηρούν πλήρως το χιτζάμπ δεν πρέπει να κατηγορούνται ότι είναι άθρησκες ή ότι είναι κατά της Επανάστασης… γιατί κατηγορείτε τέτοιους ανθρώπους;… [που] είναι καλυμμένοι με διαφορετικούς τρόπους… και χύνουν δάκρυα [σε θρησκευτικές και εθνικές εκδηλώσεις]… είναι τα δικά μας παιδιά, είναι οι κόρες μας».

Παρ ‘όλα αυτά, είναι δύσκολο για οποιονδήποτε μη μουσουλμάνο να αποδεχτεί την αρχή της θρησκευτικής κηδεμονίας (Velayat-e Faqih στο Ιράν), η οποία αποτελεί το θεμέλιο του υβριδικού δημοκρατικού συστήματος του Ιράν. Μάλιστα, υπάρχουν ακόμη και ορισμένοι σημαντικοί σιίτες ηγέτες που αντιτάχθηκαν σε αυτό το δόγμα, όπως ο αείμνηστος Λιβανέζος Σαγίντ Μοχάμεντ Ηουσεΐν Φαντλαλλάχ[3]. Ωστόσο, όπως είπα παραπάνω, η θρησκευτική κηδεμονία δεν είναι δική μου επιλογή, είναι του λαού του Ιράν. Επιπλέον, συχνά βλέπουμε μεγαλύτερες δημοκρατικές διαδικασίες να λειτουργούν στο Ιράν από ό,τι στον αγγλοαμερικανικό κόσμο, ο οποίος υπόκειται ως επί το πλείστον σε ολιγαρχική διακυβέρνηση.

Ως ανεξάρτητος παρατηρητής, πρέπει να αναγνωρίσω ότι η Ιρανική Επανάσταση υπό την ηγεσία του Ισλάμ έδιωξε μια ξένη δύναμη και στη συνέχεια η Ισλαμική Δημοκρατία επένδυσε στον λαό της, σημειώνοντας τεράστια πρόοδο στην υγεία και την εκπαίδευση των αγοριών και των κοριτσιών της, χτίζοντας ένα ισχυρό και ανθεκτικό έθνος και παίζοντας τον σημαντικότερο περιφερειακό ρόλο στην υποστήριξη του παλαιστινιακού λαού και των άλλων ανεξάρτητων λαών της περιοχής.

Η συνεπής και σταθερή προσήλωση του Ιράν στις αρχές του δεν αποτελεί σύμπτωση, αλλά αποτέλεσμα της ισχυρής και ώριμης ηγεσίας του από την εποχή της επανάστασης. Ως επί το πλείστον, η φιλελεύθερη πτέρυγα της ιρανικής πολιτικής ήταν αυτή που κατά καιρούς αποδυνάμωσε το έθνος, κυνηγώντας μάταια μερικά ψίχουλα εξευμενίζοντας τις δυτικές ελίτ. Χωρίς την ηγεσία αρχών του Ιράν, θα υπήρχαν μεγαλύτερες παραχωρήσεις σε αυτό το αδηφάγο τέρας που είναι ο αγγλοαμερικανικός ιμπεριαλισμός και το μπάσταρδο σιωνιστικό παιδί του.

Υποσημειώσεις της Μεταφράστριας:

[1] United Nations Development Programme: Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη

[2] Το αραβικό όνομα της Ιερουσαλήμ.

[3] Θεωρείται ο πνευματικός μέντορας της Χεζμπολλάχ.

* Ο Δρ. Τιμ Άντερσον είναι Διευθυντής του Κέντρου Αντιηγεμονικών Σπουδών με έδρα το Σίδνεϋ. Εργάστηκε σε αυστραλιανά πανεπιστήμια για περισσότερα από 30 χρόνια, διδάσκοντας, ερευνώντας και δημοσιεύοντας θέματα ανάπτυξης, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αυτοδιάθεσης στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή. Τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 κατηγορήθηκε ψευδώς δύο φορές για τρομοκρατικές ενέργειες, αλλά αργότερα αθωώθηκε και εισέπραξε αποζημίωση. Το 2019 αποβλήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ επειδή προσέβαλε τους Ισραηλινούς χορηγούς του. (Ο Άντερσον τέθηκε σε διαθεσιμότητα από τη θέση του ως Επίκουρος Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ τον Δεκέμβριο του 2018, επειδή έδειξε σε φοιτητές υλικό που περιλάμβανε την εικόνα μιας ναζιστικής σβάστικας πάνω στην ισραηλινή σημαία.) Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 70 ακαδημαϊκά άρθρα σε ένα ευρύ φάσμα περιοδικών και βιβλίων, καθώς και πολλά διαδικτυακά δοκίμια. Τα πιο πρόσφατα βιβλία του είναι: Γη και Μέσα Διαβίωσης στην Παπούα Νέα Γουινέα (2015), Ο Βρώμικος Πόλεμος στη Συρία (2016), Αντιμετώπιση της Προπαγάνδας του Βρώμικου Πολέμου στη Συρία (2017), Ο Άξονας της Αντίστασης: προς μια ανεξάρτητη Μέση Ανατολή (2019) και «Η Πανδημία και οι Ανεξάρτητες Χώρες» (2020). Το τελευταίο του βιβλίο είναι το «Η Δυτική Ασία Μετά την Ουάσιγκτον» (2023).

Πηγή: Al Mayadeen English